Sedasyonla Diş Tedavisi

Sedasyon, diş tedavisi sırasında ilaçla derin bir gevşeme ve uyku hali sağlanmasıdır. En sık kullanılan şekli bilinçli sedasyon: hasta uykulu ve sakindir, kendi nefesini alır, kendisine söylenenlere yanıt verebilir; ama işlemin büyük kısmını çoğu zaman hatırlamaz. Genel anestezi bundan farklıdır; hasta tamamen uyutulur ve solunumu anestezi ekibi tarafından desteklenir.

Sedasyon tedavinin kendisi değil, tedaviyi mümkün kılan bir yoldur. Dolguyu, çekimi ya da implantı değiştirmez; yalnızca o işlemin hangi koşullarda yapılacağını değiştirir.

Kimler için düşünülür?

• Diş hekimi korkusu yüzünden yıllardır tedaviyi erteleyen, koltuğa oturmakta zorlanan hastalar
• Ağza alet girdiğinde öğürme refleksi tedaviyi sürdürülemez hale getirenler
• Uzun ve kapsamlı cerrahiler: birden fazla gömülü dişin çıkarılması ya da tam çene implant uygulamaları gibi
• Zihinsel ya da bedensel bir engel nedeniyle uzun süre hareketsiz kalması zor olan hastalar
• İş birliği kurulamayan ve tedavisi ertelenemeyen bazı çocuklar

Endişeli olan herkesin sedasyona ihtiyacı yok. Hastaların çoğu, ne yapılacağı önceden anlatıldığında, işlem sırasında el işaretiyle durdurabileceğini bildiğinde ve kısa molalarla lokal anestezi altında tedavisini tamamlayabiliyor. Sedasyonu bu yollar yetmediğinde ya da işlem gerçekten uzun olduğunda öneriyoruz.

Bilinçli sedasyon mu, genel anestezi mi?

Azot protoksit (halk arasında "gülme gazı") ile yapılan hafif sedasyon da bilinçli sedasyonun bir türüdür; etkisi daha yüzeysel ve kısa sürelidir. Hangi yöntemin uygun olduğuna yapılacak işleme ve sağlık durumunuza bakarak anestezi uzmanıyla birlikte karar veriyoruz.

Sedasyonu kim uygular, işlem sırasında ne izlenir?

Sedasyonu anestezi uzmanı uygular ve işlem boyunca hastanın başında kalır. Diş hekimi tedaviye odaklanırken anestezi uzmanının tek işi sizi izlemektir: nabız, kandaki oksijen düzeyi, tansiyon ve solunum sürekli takip edilir. İlacın dozu işlemin süresine ve sizin yanıtınıza göre ayarlanır.

İşlemden önce anestezi uzmanı sağlık geçmişinizi ayrıntılı olarak değerlendirir: kronik hastalıklar, kullandığınız ilaçlar, alerjiler, daha önceki anestezi deneyimleri, horlama ve uyku apnesi, gebelik olasılığı. Bazı hastalarda ek tetkik ya da ilgili hekimden görüş istenebilir. Bu değerlendirmenin sonunda sedasyonun uygun olmadığına karar verilirse tedaviyi başka bir planla sürdürürüz.

Sedasyon lokal anestezinin yerini tutar mı?

Hayır, ve bu sık karıştırılan bir nokta. Sedasyon sizi sakinleştirir ve uyku hali verir; tedavi edilen bölgeyi uyuşturmaz. O bölge her zaman ayrıca lokal anesteziyle uyuşturulur. Sedasyonun katkısı, uyuşturma iğnesi dahil bütün süreci kaygı duymadan ve çoğu zaman hatırlamadan geçirmenizi sağlamasıdır. Lokal anestezinin etkisi geçtikten sonra, yapılan işleme göre birkaç gün hassasiyet olabilir; bu sedasyonla değişmez.

Öncesinde ve sonrasında uymanız gereken kurallar

Bu kurallar güvenliğiniz içindir ve esnetilmez:

• Açlık. İşlemden önce belirli bir süre yiyip içmemeniz gerekir. Çoğu protokolde katı gıda için en az 6 saat istenir, berrak sıvılar için süre daha kısadır. Size yazılı olarak verilen talimat esastır.
• İlaçlar. Düzenli kullandığınız ilaçlardan hangisinin alınıp hangisinin bekletileceğini anestezi uzmanına sorun; kendi kendinize kesmeyin.
• Refakatçi. Sizi alıp eve götürecek ve ilk saatlerde yanınızda kalacak yetişkin bir refakatçi şarttır. Refakatçi yoksa işlem ertelenir.
• Sonraki 24 saat. Araç ve makine kullanmayın, alkol almayın, önemli kararları ve resmi belge imzalamayı erteleyin.

İşlem günü parmak ucundan yapılan oksijen ölçümünü bozabileceği için oje ve takma tırnak olmadan gelin; kolu kolayca sıyrılan, rahat giysiler tercih edin. İşlem bitince bir süre gözlemde kalırsınız. Anestezi uzmanı yeterince uyandığınıza ve nabız, tansiyon gibi değerlerinizin normale döndüğüne karar verdiğinde refakatçinizle birlikte çıkarsınız. Evde ilk saatlerde dinlenin ve yapılan tedaviye ait yazılı talimatlara uyun; uyuşukluk o gün boyunca sürebilir.

Riskleri nelerdir?

Uygun hasta seçimi ve sürekli izlemle sedasyon genellikle güvenli bir uygulamadır, ama risksiz değildir. Sık görülen yan etkiler uyku hali, baş dönmesi ve bulantıdır; çoğu birkaç saat içinde geçer. Nadiren solunumun yavaşlaması gibi daha ciddi durumlar gelişebilir; anestezi uzmanının işlem boyunca başınızda olmasının sebebi budur. Gebelikte planlı tedaviler için sedasyon önermiyoruz.

Hangi tedavilerde sık kullanılıyor?

En sık 20'lik diş çekimi ve gömülü diş cerrahisinde, çok sayıda implantın aynı seansta yerleştirildiği All-on-4 gibi tam çene uygulamalarında ve uzun süredir ertelenmiş tedavilerin birkaç uzun seansta toplandığı durumlarda tercih ediliyor. Çocuklarda kararı daha temkinli veriyoruz; süt dişi tedavilerinin çoğu sabırlı bir yaklaşımla sedasyonsuz yapılabiliyor.

İzmir'deki kliniğimizde sedasyon planı, tedavi planıyla birlikte muayenede konuşulur. Ücret sedasyonun süresine, yöntemine ve yapılacak tedaviye göre değişir; sağlık mevzuatı gereği tanıtım metninde rakam verilemiyor, muayenede öğreniyorsunuz.