Leczenie zębów w sedacji

Sedacja to wywołanie lekami głębokiego rozluźnienia i senności na czas leczenia zębów. Najczęściej stosuje się sedację świadomą: pacjent jest senny i spokojny, oddycha samodzielnie i reaguje na polecenia, ale zwykle nie pamięta większości zabiegu. Znieczulenie ogólne to coś innego: pacjent zostaje całkowicie uśpiony, a jego oddychanie wspiera zespół anestezjologiczny.

Sedacja nie jest samym leczeniem, tylko sposobem, który je umożliwia. Nie zmienia wypełnienia, ekstrakcji ani implantu — zmienia jedynie warunki, w jakich zabieg zostanie wykonany.

Dla kogo jest sedacja?

• Dla pacjentów, którzy z powodu lęku przed dentystą od lat odkładają leczenie i z trudem siadają na fotelu
• Dla osób, u których odruch wymiotny przy wprowadzaniu narzędzi do ust uniemożliwia kontynuowanie leczenia
• Przy długich, rozległych zabiegach chirurgicznych, takich jak usuwanie kilku zębów zatrzymanych czy implanty w całym łuku
• Dla pacjentów, którym z powodu niepełnosprawności intelektualnej lub ruchowej trudno długo pozostać w bezruchu
• Dla niektórych dzieci, z którymi nie da się nawiązać współpracy, a leczenia nie można odłożyć

Nie każdy, kto odczuwa niepokój, potrzebuje sedacji. Większość pacjentów jest w stanie przejść leczenie w znieczuleniu miejscowym, z krótkimi przerwami — gdy wcześniej wyjaśnimy, co będziemy robić, i gdy wiedzą, że w każdej chwili mogą zatrzymać zabieg umówionym gestem ręki. Sedację proponujemy wtedy, gdy te sposoby nie wystarczają albo zabieg jest naprawdę długi.

Sedacja świadoma czy znieczulenie ogólne?

Płytka sedacja podtlenkiem azotu (potocznie „gazem rozweselającym”) również jest odmianą sedacji świadomej; działa płycej i krócej. O tym, która metoda będzie odpowiednia, decydujemy razem z anestezjologiem na podstawie planowanego zabiegu i Twojego stanu zdrowia.

Kto prowadzi sedację i co jest monitorowane?

Sedację prowadzi anestezjolog, który przez cały zabieg jest przy pacjencie. Dentysta skupia się na leczeniu, a jedynym zadaniem anestezjologa jest czuwanie nad Tobą: tętno, wysycenie krwi tlenem, ciśnienie tętnicze i oddech są stale monitorowane. Dawkę leku dostosowuje się do czasu trwania zabiegu i Twojej reakcji.

Przed zabiegiem anestezjolog szczegółowo analizuje Twoją historię zdrowia: choroby przewlekłe, przyjmowane leki, alergie, wcześniejsze doświadczenia ze znieczuleniem, chrapanie i bezdech senny, możliwość ciąży. U niektórych pacjentów potrzebne może być dodatkowe badanie lub opinia lekarza danej specjalności. Jeśli po tej ocenie okaże się, że sedacja nie jest odpowiednia, kontynuujemy leczenie według innego planu.

Czy sedacja zastępuje znieczulenie miejscowe?

Nie — i to częste nieporozumienie. Sedacja uspokaja i wywołuje senność, ale nie znieczula leczonego miejsca. Ten obszar zawsze dodatkowo znieczulamy miejscowo. Zaletą sedacji jest to, że cały proces — łącznie z zastrzykiem znieczulającym — przechodzisz bez lęku i zwykle go nie pamiętasz. Gdy znieczulenie miejscowe przestanie działać, zależnie od wykonanego zabiegu przez kilka dni może utrzymywać się tkliwość; sedacja tego nie zmienia.

Zasady przed zabiegiem i po nim

Te zasady służą Twojemu bezpieczeństwu i nie ma od nich wyjątków:

• Na czczo. Przez określony czas przed zabiegiem nie wolno jeść ani pić. Większość protokołów wymaga co najmniej 6 godzin bez posiłków stałych; dla klarownych płynów ten czas jest krótszy. Obowiązuje instrukcja, którą otrzymasz na piśmie.
• Leki. Zapytaj anestezjologa, które z regularnie przyjmowanych leków wziąć, a które wstrzymać; nie odstawiaj ich na własną rękę.
• Osoba towarzysząca. Konieczna jest dorosła osoba, która odbierze Cię po zabiegu i zostanie z Tobą przez pierwsze godziny. Bez osoby towarzyszącej zabieg zostaje przełożony.
• Kolejne 24 godziny. Nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn, nie pij alkoholu, odłóż ważne decyzje i podpisywanie oficjalnych dokumentów.

W dniu zabiegu przyjdź bez lakieru i sztucznych paznokci, bo mogą zakłócać pomiar tlenu na opuszce palca; wybierz wygodne ubranie z rękawem, który łatwo podwinąć. Po zakończeniu zabiegu przez pewien czas pozostajesz pod obserwacją. Wychodzisz razem z osobą towarzyszącą, gdy anestezjolog stwierdzi, że wybudzenie jest wystarczające, a tętno, ciśnienie i inne parametry wróciły do normy. Po powrocie odpoczywaj przez pierwsze godziny i stosuj się do pisemnych zaleceń dotyczących wykonanego leczenia; senność może utrzymywać się do końca dnia.

Jakie są ryzyka?

Przy właściwej kwalifikacji pacjenta i stałym monitorowaniu sedacja jest zazwyczaj bezpieczna, ale nie jest wolna od ryzyka. Częste działania niepożądane to senność, zawroty głowy i nudności; większość z nich ustępuje w ciągu kilku godzin. Rzadko mogą wystąpić poważniejsze powikłania, takie jak spowolnienie oddechu — właśnie dlatego anestezjolog jest przy Tobie przez cały zabieg. W ciąży nie zalecamy sedacji przy leczeniu planowym.

Przy jakich zabiegach stosuje się ją najczęściej?

Najczęściej wybiera się ją przy usuwaniu ósemek i chirurgii zębów zatrzymanych, przy rozwiązaniach na cały łuk, takich jak All-on-4, gdy podczas jednego zabiegu wprowadza się wiele implantów, oraz wtedy, gdy długo odkładane leczenie przeprowadza się w kilku długich wizytach. U dzieci decyzję podejmujemy ostrożniej; większość zabiegów w ramach leczenia zębów mlecznych da się wykonać bez sedacji, przy cierpliwym podejściu.

W naszej klinice w Izmirze plan sedacji omawiamy podczas badania, razem z planem leczenia. Koszt zależy od czasu trwania i metody sedacji oraz od planowanego leczenia; pisemną wycenę z rozbiciem na poszczególne pozycje otrzymasz po badaniu.