Süt Dişi Tedavileri

Süt dişi tedavileri, çürüyen ya da çürüğü sinire kadar ilerlemiş süt dişlerini kendiliğinden düşecekleri güne kadar ağızda sağlıklı tutmayı amaçlar. Küçük çürüklerde dolgu, sinire ulaşan çürüklerde pulpotomi ya da pulpektomi, büyük madde kaybında dişi tümüyle saran bir kron kullanılır. Çekim son seçenektir.

Anne babalardan en sık duyduğumuz cümle "Nasılsa düşecek" oluyor. Bu sayfa, neden çoğu zaman düşmesini beklemenin doğru olmadığını ve çocuğunuzu koltuğa nasıl hazırlayacağınızı anlatıyor.

"Nasılsa düşecek" neden yanıltıcı?

Ön süt dişleri 6–8 yaş arasında değişir, ama arka bölgedeki süt azı dişleri çoğu çocukta 10–12 yaşına kadar ağızdadır. Üç yaşında çürüyen bir azı dişi yedi sekiz yıl daha çiğneme yapacak demektir. Bu süre boyunca süt dişleri:

• çiğnemeyi, dolayısıyla beslenmeyi taşır,
• bazı seslerin doğru çıkmasına yardım eder,
• altından gelecek kalıcı dişin yerini korur ve ona yol gösterir.

Tedavi edilmeyen çürük sinire ulaşınca ağrı, gece uyanmaları ve apse başlar. Süt dişinin kökündeki iltihap, hemen altında gelişen kalıcı dişin minesinde leke ya da yapı bozukluğu bırakabilir. Erken çekilen azı dişinin boşluğu ise kapanma eğilimindedir; bu durumda yer tutucu gerekir.

Hangi tedavi, hangi durumda?

Dolgu malzemesini dişin ne kadar süre daha ağızda kalacağına göre seçiyoruz. Cam iyonomer flor salar ve tükürüğün tam kontrol edilemediği küçük çocuklarda daha toleranslıdır, ama aşınmaya karşı kompozit kadar dayanıklı değildir. Düşmesine az kalmış bir dişte cam iyonomer, yıllarca çiğneme yapacak bir azı dişinde kompozit ya da kompomer daha mantıklı bir seçim olur.

Süt dişine kanal tedavisi nedir?

Halk arasında "süt dişine kanal" denen işlem çoğu zaman pulpotomidir: sinirin yalnızca taçtaki kısmı alınır, köklerdeki sinir yerinde kalır. Sinirin tamamının alındığı pulpektomi ise yetişkindeki kanal tedavisine daha çok benzer, ama önemli bir farkla: süt dişinin kökleri, kalıcı diş yaklaştıkça doğal olarak erir. Bu yüzden kanallar kalıcı bir malzemeyle değil, köklerle birlikte eriyen ve alttaki dişin yolunu kapatmayan bir patla doldurulur. İki işlemden sonra da azı dişi zayıfladığı ve kolay kırıldığı için tedaviyi çoğu zaman bir çelik kronla tamamlamayı öneriyoruz.

Paslanmaz çelik kron neden gümüş renkli?

Çelik kronlar hazır boyutlarda gelir, laboratuvar beklemeden tek seansta takılır ve süt dişinin kalan ömrü boyunca yerinde kalır; diş düşerken onunla birlikte düşer. Çalışmalar, büyük çürüklü süt azılarında birkaç yüzeyi kaplayan dolgulara göre daha uzun dayandığını gösteriyor. Rengi çoğu aileyi ilk anda şaşırtıyor, ancak arka dişte olduğu için gülerken çoğunlukla görünmez. Ön dişlerde diş renginde kron seçenekleri var.

Çocuğunuzu ilk randevuya nasıl hazırlarsınız?

Çocuğun koltuktaki tavrını büyük ölçüde evde duyduğu cümleler belirler. Birkaç öneri:

• "Acımayacak", "iğne", "korkma" gibi kelimeleri kullanmayın; akla getirdikleri şey tam da korkudur. "Dişlerini sayacağız, temizleyeceğiz" yeterli.
• Diş hekimini bir ceza olarak anmayın ("şeker yersen dişçiye götürürüm").
• Kendi kötü deneyimlerinizi çocuğun yanında anlatmayın.
• Dinlenmiş ve tok olduğu bir saati seçin; küçük çocuklarda bu genellikle sabahtır.

İlk görüşmeyi çoğu zaman tanışmaya ayırıyoruz: aletleri gösteriyor, ne yapacağımızı önce anlatıp sonra yapıyoruz. Tedavi gerekiyorsa lokal anestezi uyguluyoruz; işlem sırasında çocuk genellikle ağrı hissetmez. Dudak ve yanaktaki uyuşukluk birkaç saat sürer. Bu sürede çocuğun dudağını ısırmaması için gözünüz üzerinde olsun ve uyuşukluk geçene kadar yemek vermeyin. Çok küçük yaşta, çok sayıda dişin tedavi edileceği ya da iş birliğinin kurulamadığı durumlarda sedasyonla tedavi seçeneğini konuşuyoruz.

İlk muayene ne zaman olmalı, hangi belirtilerde beklenmemeli?

İlk muayene, ilk diş çıktığında ya da en geç bir yaşında. Bu ziyaret tedaviden çok rehberliktir: fırçalama, gece biberonu, şekerli içecek sıklığı konuşulur. Evde şunları görürseniz randevuyu öne alın:

• Dişeti hizasında tebeşir beyazı lekeler: çürüğün en erken ve geri döndürülebilir evresi; burada flor uygulaması çoğu zaman yeterli olur.
• Kahverengi ya da siyah oyuklar, dişlere sürekli yemek takılması.
• Gece uyandıran diş ağrısı, dişetinde sivilce benzeri bir kabarcık.

Yüzde şişlik, ateş, göz çevresine yayılan şişlik ya da yutma güçlüğü varsa randevu beklemeden aynı gün hekime, gece ise acil servise başvurun.

Ücreti neye göre değişir?

Ücreti üç şey belirler: tedavi edilecek diş sayısı, her dişte hangi işlemin gerektiği ve sedasyon ihtiyacı. Rakamı mevzuat gereği burada yazamıyoruz; İzmir'deki kliniğimizde muayeneden sonra diş diş bir plan çıkarıyoruz. Sigortaların çocuk diş tedavisinde neyi karşıladığına dair genel bilgiyi SGK, özel sigorta ve fatura yazımızda bulabilirsiniz.