Fissür Örtücü Uygulaması

Fissür örtücü, azı dişlerinin çiğneme yüzeyindeki derin ve dar olukları (fissürleri) akışkan, ince bir reçineyle kapatan koruyucu bir uygulamadır. Bu oluklar çoğu zaman diş fırçasının kılından daha dardır; yemek artıkları ve bakteriler orada kalır ve çocuklardaki çürüklerin önemli bir kısmı tam bu yüzeylerde başlar. Örtücü olukları düz ve temizlenebilir bir yüzeye çevirir.

Halk arasında "diş aşısı" denmesinin sebebi bu: hastalık başlamadan yapılan bir koruma. Ama bir aşı değildir; içinde ilaç yoktur, dişe hiçbir şey enjekte edilmez. Yaptığı tek şey, oluğun üstüne fiziksel bir kapak koymaktır.

Hangi dişlere, hangi yaşta yapılır?

Altı yaş dişi konusunda sık yapılan bir yanılgı var: bu diş hiçbir süt dişinin yerine çıkmaz, son süt dişinin arkasından sessizce sürer. Bu yüzden pek çok aile onu süt dişi sanıp önemsemez. Oysa ömür boyu kalacak bir diştir. Çiğneme yüzeyi dişetinden tamamen çıktığında örtücü için doğru zamandır; sürmeyi izleyen ilk yıllar, bu dişlerde çürük riskinin yüksek olduğu dönemdir.

Diş henüz yarı yarıya dişeti altındaysa reçine iyi tutunmaz. Bu dönemde cam iyonomer esaslı geçici bir örtücü uygulayıp diş tamamen sürdüğünde reçineyle yeniliyoruz. Süt dişlerinde çürük geçirmiş, kardeşlerinde yoğun çürük görülen ya da olukları belirgin derin olan çocuklar örtücüden en çok fayda görenlerdir.

İşlem adım adım nasıl ilerler?

1. Çiğneme yüzeyi döner bir fırça ve macunla temizlenir.
2. Diş tükürükten korunur: yanak tarafına pamuk rulolar yerleştirilir, aspiratörle kuru tutulur.
3. Yüzeye kısa süre ekşi tadı olan bir jel sürülür; mineyi mikroskobik düzeyde pürüzlendirir. Ardından yıkanır ve kurutulur.
4. Akışkan örtücü oluklara sürülür ve mavi bir ışıkla saniyeler içinde sertleştirilir.
5. Kapanış kontrol edilir; yüksek bir nokta varsa düzeltilir.

Uyuşturma yapılmaz, dişe frez değmez, sağlıklı diş dokusu kaldırılmaz. Diş başına birkaç dakika sürer; dört azı dişi aynı seansta bitirilebilir. Uygulamanın başarısı, tekniğin kendisinden çok dişin kuru kalmasına bağlıdır. Tükürük karışırsa örtücü iyi tutunmaz ve erken düşer.

Çocuğunuza ne söyleyebilirsiniz?

Bu işlemde çocuktan beklenen, birkaç dakika ağzını açık tutup dilini sakin bırakması. "Dişlerinin üstüne şeffaf bir koruyucu boya süreceğiz, sonra bir ışıkla kurutacağız" demeniz yeterli. Jelin ekşi tadının kısa sürdüğünü ve hemen yıkanacağını önceden bilmek çoğu çocuğu rahatlatır. Temizlikte kullanılan döner fırçanın yalnızca dişi parlattığını, gıdıklayan bir his verdiğini de anlatabilirsiniz. Yorgun ya da aç olmadığı bir saat seçmek, dişin kuru tutulmasını da kolaylaştırır. Altı yaşındaki bir çocuk için dört dişi tek seferde bitirmek uzun gelebilir; öyle olursa işi iki kısa randevuya bölüyoruz.

Ne kadar dayanır, ne kadar korur?

İyi tutunan bir örtücü yıllarca yerinde kalabilir. Zamanla çiğneme kuvvetiyle aşınabilir ya da bir kenarı kopabilir; bu yüzden her kontrolde bakıyor, eksilen bölümü aynı seansta tamamlıyoruz. Çalışmalar, örtücü uygulanan azı dişlerinde çiğneme yüzeyi çürüğünün yıllar içinde belirgin olarak daha az görüldüğünü gösteriyor. Örtücü şeffaf, beyaz ya da hafif renkli olabilir; beyaz veya renkli olanlar kontrollerde kolay görüldüğü için çocuklarda sık tercih edilir. Gülerken fark edilmez, çünkü yalnızca arka dişlerin çiğneme yüzeyindedir.

Sınırını da bilmek gerekir: örtücü yalnızca oluklu çiğneme yüzeyini korur, iki diş arasında başlayan çürüklere etkisi yoktur. Diş arası temizliği, florlu macun ve gerektiğinde flor uygulaması bu yüzden yine gereklidir.

Diş zaten çürükse örtücü yapılır mı?

Oluklardaki kahverengi bir çizgi her zaman çürük anlamına gelmez; bazen yalnızca yüzeysel bir renklenmedir. Örtücü oyuk açmış bir çürüğün üstüne sürülmez. Muayenede, gerekirse röntgenle olukları değerlendiriyoruz. Çürük yalnızca minede ve başlangıç düzeyindeyse örtücü onu kapatıp ilerlemesini durdurabilir. Dentine ulaşmış bir çürükte ise önce temizleyip kompozit dolgu yapıyoruz; aynı dişin sağlıklı olukları aynı seansta örtülebilir. Süt dişlerindeki çürüklerin tedavisini süt dişi tedavileri sayfasında anlattık.

Örtücüden sonra çocuk hemen yiyebilir mi?

Evet. Örtücü ışıkla sertleştiği için çocuk hemen yiyip içebilir. İlk saatlerde ısırırken hafif bir yükseklik hissi olabilir; birkaç gün sürerse gelin, düzeltelim. Çocuğun dili yüzeyde pürüzlü bir şey hissederse bu genellikle sertleşmiş örtücünün kenarıdır; çoğu çocuk birkaç günde alışır, keskin bir kenar varsa düzeltiyoruz. Sert şekerleri ve buzu dişle kırmak örtücüyü çatlatabilir. Ücreti örtülecek diş sayısı belirler; mevzuat gereği rakam yazamıyoruz, İzmir'deki kliniğimizde muayenede öğrenebilirsiniz.