Estetik (Kompozit) Dolgu

Estetik dolgu, çürük temizlendikten ya da kırılan bir parça düzeltildikten sonra dişte kalan boşluğu diş renginde kompozit reçineyle kapatır. Kompozit, içinde cam ve seramik parçacıkları bulunan bir reçinedir; dişe özel bir yapıştırıcıyla bağlanır ve mavi ışıkla sertleştirilir. Halk arasında "beyaz dolgu" denen şey budur.

Bu sayfa çürük ya da hasar sonrası yapılan dolguyu anlatıyor. Sağlam ön dişlerde biçim, aralık ve renk düzeltmek için aynı malzeme kullanılır ama başka bir sorun çözülür; onu kompozit bonding sayfasında ayrıca anlattık.

Amalgamdan farkı ne?

Amalgam, yani gri ya da "siyah" dolgu, dişe yapışmaz. Boşluğa sıkıştırılır ve ancak oyuk, içinden çıkamayacağı bir biçimde açıldığında yerinde durur; bunun için çoğu zaman sağlam dokudan da bir miktar kaldırmak gerekir. Kompozit dişe bağlandığı için genellikle yalnızca çürük kısım temizlenir ve oyuk küçük kalır. Karşılığında uygulaması daha uzun sürer, neme çok duyarlıdır ve sonucu hekimin işçiliği doğrudan belirler.

Eski amalgam dolgularımı değiştirmeli miyim?

Her zaman değil. Kenarı sağlam, altında çürük olmayan, dişte çatlak yaratmamış bir amalgamı yalnızca "içinde cıva var" diye sökmeyi önermiyoruz; birçok sağlık otoritesi de aynı görüşte. Sökme işleminin kendisi bir miktar buhar açığa çıkarır ve her seferinde dişten biraz daha doku götürür. Hamilelikte zorunlu olmayan amalgam değişimini ertelemek doğru olur. Değişim gerektiğinde amalgamı parçalara ayırarak, bol su ve güçlü emiş altında çıkarıyoruz; amaç buharı ve parçacıkları en aza indirmek. Değiştirmeye değer durumlar şunlar:

• Dolgunun kenarında ya da altında yeni çürük var.
• Dolgu kırılmış ya da kenarlarında açıklık oluşmuş.
• Dolgunun yanındaki diş duvarlarında çatlak çizgileri belirmiş, ısırırken ani ve keskin bir sızı oluyor.
• Gülerken görünen bir dişte gri rengi istemiyorsunuz. Bu meşru bir estetik tercih; ama değişimin bir miktar daha doku götüreceğini bilerek verilmeli.

Bir not: amalgam yıllar içinde altındaki dentini griye boyayabilir. Dolgu çıkarıldığında bu renk her zaman tamamen gitmez; sağlam ama renkli dokuyu kazımak yerine üstünü örtücü bir kompozit katmanıyla kapatıyoruz.

Dolgu adım adım nasıl yapılır?

1. Renk seçimi. Diş henüz kurumadan yapılır. Kuruyan diş geçici olarak daha açık görünür ve yanlış renk seçtirir.
2. Uyuşturma ve temizlik. Lokal anestezi altında çürük temizlenir; işlem sırasında genellikle ağrı hissedilmez. Çok yüzeysel çürüklerde anestezi gerekmeyebilir.
3. Yalıtım. Tükürük kompozitin tutunmasını bozar; diş lastik örtü ya da pamuk rulolarıyla kuru tutulur. Arka dişlerde komşu dişle sıkı temas için ince bir şerit (matris) yerleştirilir; temas gevşek kalırsa araya yemek takılır.
4. Katmanlama. Yüzeye yapıştırıcı sürülür, kompozit ince katmanlar halinde konur ve her katman ayrı sertleştirilir. Bu hem sertleşirken oluşan büzülmeyi azaltır hem de içteki daha koyu dentini ve dıştaki daha saydam mineyi taklit etmemizi sağlar.
5. Isırma ayarı ve cila. Kapanış kontrol edilir, yüksek nokta bırakılmaz, yüzey parlatılır.

Boşluk çok büyükse yine dolgu mu yapılır?

Kompozitin bir sınırı var. Boşluk büyüdükçe sertleşme sırasındaki büzülme gerilimi artar, komşu dişle sıkı temas kurmak zorlaşır ve çiğneme yükünün büyük kısmını dolgu taşımaya başlar. Dişin çiğneme tepeciklerinden biri kırılmış ya da çok incelmişse, ya da boşluk dişin genişliğinin kabaca yarısını aşıyorsa, büyük bir kompozit zamanla dişin kendisini çatlatabilir. Bu durumda laboratuvarda üretilip yapıştırılan porselen inlay ya da onlay dişi daha iyi korur; dişin büyük kısmı kaybolmuşsa kaplama gündeme gelir. Çürük sinire ulaştıysa sorun artık dolgunun değildir: önce kanal tedavisi gerekir, dolgu ondan sonra yapılır.

Dolgudan sonra hassasiyet normal mi?

Derin dolgulardan sonra birkaç gün, bazen birkaç hafta soğuğa ve ısırmaya hafif hassasiyet olabilir ve kendiliğinden azalır. Isırdığınızda dolgulu diş diğerlerinden önce değiyorsa dolgu yüksek kalmıştır; birkaç dakikalık bir ayarla düzelir, beklemeyin. Kendiliğinden başlayan, zonklayan ya da geceleri uyandıran ağrı ise sinirin etkilendiğini düşündürür ve kontrol edilmelidir.

Ne kadar dayanır, ücreti neye göre değişir?

Çalışmalar iyi yapılmış arka diş kompozitlerinin çoğunun uzun yıllar sorunsuz çalıştığını gösteriyor. Ömrü en çok iki şey kısaltıyor: kenarlarda yeniden başlayan çürük ve diş sıkma. Zamanla kenarlarda oluşan renklenme çoğu zaman cila ya da küçük bir tamirle giderilir; dolgunun tamamını yenilemek gerekmez. Ücret dolgunun kaç yüzeyi kapsadığına, derinliğine ve dişin önce başka bir işlem gerektirip gerektirmediğine göre değişir. Mevzuat gereği tanıtım metninde rakam verilemiyor; İzmir Bayraklı'daki kliniğimizde muayene ve gerekiyorsa röntgenden sonra öğreniyorsunuz. Hangi kalemlerin sigorta kapsamına girdiğini SGK, sigorta ve fatura yazımızda anlattık.