Aşınmış Diş Restorasyonu

Diş minesi vücudun en sert dokusudur ama kendini yenileyemez. Yıllar içinde bir miktar aşınma normaldir; sorun, aşınma yaşa göre beklenenden hızlı ilerlediğinde başlar. Ön dişler kısalır, kenarları incelip saydamlaşır, minenin altındaki sarımsı dentin açığa çıkar, dişler soğuğa hassaslaşır ve küçük parçalar kopmaya başlar. Aşınmış diş restorasyonu, kaybolan bu dokuyu kompozit ya da seramikle yerine koymaktır.

Ama sıralama önemli: aşındıran şey durdurulmadan yapılan restorasyon aynı kuvvetin ya da aynı asidin altında kalır ve diş gibi o da aşınır, kırılır.

Dişlerimi ne aşındırıyor?

Aşınmanın üç ana türü var ve çoğu hastada birden fazlası birlikte çalışır. Ağızdaki iz, hangisinin baskın olduğunu genellikle söyler.

Asitle yumuşamış mine sürtünmeye karşı çok daha savunmasızdır. Bu yüzden hem reflüsü olan hem de diş sıkan birinde aşınma, ikisinin tek başına yapacağından hızlı ilerler.

Neden önce nedeni çözmek gerekiyor?

• Diş sıkma: Gece takılan sert akrilik plak hem yeni restorasyonları hem kalan dişleri korur. Sıkmanın nedenleri ve tedavisi bruksizm tedavisi sayfasında.
• Reflü ve kusma: Üst ön dişlerin damak tarafında belirgin erozyon görürsek, hasta farkında olmasa bile reflüden şüpheleniriz ve bir iç hastalıkları ya da gastroenteroloji hekimine görünmesini öneririz. Asidin kaynağı tedavi edilmeden restorasyonların kenarları da çözülmeye devam eder.
• Beslenme: Belirleyici olan çoğu zaman asitli içeceğin miktarı değil, sıklığıdır. Gün boyu yudumlanan limonlu su, soda ya da sporcu içeceği dişi saatlerce asit altında bırakır. Öğünle birlikte içmek, ardından suyla çalkalamak ve fırçalamak için yarım saat kadar beklemek önerilir.
• Fırçalama: Yumuşak fırça, hafif baskı, aşındırıcılığı düşük macun. Fırçanın kılları birkaç haftada yana yatıyorsa çok bastırıyorsunuz demektir.
• Ağız kuruluğu: Tükürük asidi nötralize eden doğal bir tampondur. Bazı ilaçlar, az su içmek ya da ağızdan nefes almak tükürüğü azaltır ve aynı miktar asit daha fazla aşındırır. Bunu da hekiminizle konuşmaya değer.

Her aşınma tedavi gerektirir mi?

Hayır. Hafif ve yavaş ilerleyen aşınmada en doğru adım çoğu zaman takip etmektir: nedeni kontrol altına almak, dişleri fotoğraf ve dijital ölçüyle kayda geçirmek, bir yıl sonra karşılaştırmak. Aşınma duruyorsa restorasyona gerek kalmayabilir. Müdahale şu durumlarda öne çıkar: hassasiyet günlük hayatı etkiliyorsa, dişler kırılıp çatlamaya başladıysa, dentin geniş alanda açığa çıktıysa ya da ön dişlerin kısalması görüntüyü ve çiğnemeyi bozuyorsa. Hassasiyet tek şikâyetse önce diş hassasiyeti tedavisi yeterli olabilir.

Dişler hangi malzemeyle yeniden inşa edilir?

Seçim aşınmanın derecesine, yaşınıza ve aşındıran kuvvetin ne kadar kontrol altında olduğuna bağlı.

• Kompozit: Dişe doğrudan, kesim yapmadan ya da çok az kesimle eklenir. Hafif ve orta aşınmada, özellikle genç hastalarda çoğu zaman ilk tercihtir ve kırılırsa tamir edilebilir. Teknik kompozit bonding ile aynıdır; burada amaç estetikten çok kaybolan dokuyu geri koymaktır.
• Seramik: İleri aşınmada daha dayanıklı ve renklenmeye dirençlidir. Arka dişlerde çiğneme yüzeyini örten ince seramik onlaylar, ön dişlerde lamina, dişin çok az kaldığı yerde kaplama kullanılır. Genellikle bir miktar diş kesimi gerektirir.

İkisi sık sık aynı planda birleşir: yükün en çok bindiği arka dişlerde seramik, tamir kolaylığı istenen ön dişlerde kompozit. Hangi malzeme seçilirse seçilsin, restorasyonun ömrünü malzemeden çok, aşındıran nedenin ne kadar kontrol altında olduğu belirler.

Isırma yüksekliği kaybolduysa ne olur?

Tüm dişler aşındığında akla ilk gelen, ısırma yüksekliğinin azaldığıdır. Çoğu zaman öyle olmaz: dişler aşındıkça çevresindeki kemikle birlikte yavaşça sürerek karşı dişle teması korur. Sonuçta dişler kısa görünür ama üzerine malzeme ekleyecek yer kalmamıştır. Bu vakalarda ısırma yüksekliğini kontrollü olarak bir miktar artırmak gerekebilir. Bunu doğrudan seramikle yapmıyoruz. Yeni biçim ve yükseklik önce dijital gülüş tasarımıyla planlanır, ağızda kompozitle ya da geçici malzemeyle denenir, çene ve kaslar birkaç hafta buna alışır. Kalıcı malzemeye ancak yeni ısırma rahat oturduğunda geçilir.

Süre ve ücret neye göre değişir?

Tek bir dişin kenarını kompozitle tamamlamak tek seanslık iştir; tüm ağzın yeniden inşası planlama, prova ve uygulama aşamalarıyla birkaç haftaya yayılır. Ücreti kaç dişin restore edileceği, seçilen malzeme ve ısırma yüksekliğinin değişip değişmeyeceği belirler. Sağlık mevzuatı tanıtım metninde rakam verilmesine izin vermiyor; İzmir'deki kliniğimizde muayeneden sonra seçenekleri yan yana koyarak konuşuyoruz. Restorasyon bittikten sonra gece plağı ve düzenli kontroller tedavinin parçasıdır: aşındıran neden tamamen ortadan kalkmadıysa restorasyonlar da zamanla bakım ister.