Odbudowa startych zębów

Szkliwo jest najtwardszą tkanką w organizmie, ale nie potrafi się odbudować. Pewne zużycie zębów z wiekiem jest normalne; problem zaczyna się wtedy, gdy postępuje szybciej, niż można by się spodziewać w danym wieku. Przednie zęby się skracają, ich brzegi stają się cienkie i przezierne, spod szkliwa wyłania się żółtawa zębina, zęby zaczynają reagować na zimno i odpryskują z nich drobne fragmenty. Odbudowa startych zębów polega na uzupełnieniu utraconej tkanki kompozytem lub ceramiką.

Kolejność jest jednak ważna: odbudowa wykonana, zanim zatrzymamy to, co niszczy zęby, trafia pod działanie tej samej siły albo tego samego kwasu — i tak jak ząb ściera się i pęka.

Co ściera moje zęby?

Są trzy główne rodzaje utraty tkanki zęba i u większości pacjentów działa więcej niż jeden naraz. Ślady w jamie ustnej zwykle podpowiadają, który z nich dominuje.

Szkliwo rozmiękczone przez kwas jest znacznie mniej odporne na tarcie. Dlatego u osoby, która ma refluks i jednocześnie zaciska zęby, starcie postępuje szybciej, niż spowodowałby to każdy z tych czynników osobno.

Dlaczego najpierw trzeba usunąć przyczynę?

• Zaciskanie zębów: Twarda szyna akrylowa noszona w nocy chroni zarówno nowe uzupełnienia, jak i pozostałe zęby. Przyczyny zaciskania i jego leczenie opisujemy na stronie o leczeniu bruksizmu.
• Refluks i wymioty: Gdy widzimy wyraźną erozję na podniebiennych powierzchniach górnych zębów przednich, podejrzewamy refluks — nawet jeśli pacjent nie jest go świadomy — i zalecamy wizytę u internisty lub gastroenterologa. Dopóki źródło kwasu nie jest leczone, tkanka zęba przy brzegach uzupełnień również będzie się rozpuszczać.
• Dieta: Decyduje zwykle nie ilość kwaśnych napojów, lecz to, jak często się je pije. Woda z cytryną, napój gazowany czy izotonik sączone przez cały dzień utrzymują zęby w kwaśnym środowisku przez wiele godzin. Najlepiej pić je do posiłku, potem przepłukać usta wodą i odczekać około pół godziny ze szczotkowaniem.
• Szczotkowanie: Miękka szczoteczka, lekki nacisk, pasta o niskiej ścieralności. Jeśli włosie szczoteczki rozchyla się na boki już po kilku tygodniach, za mocno naciskasz.
• Suchość w ustach: Ślina jest naturalnym buforem, który neutralizuje kwasy. Niektóre leki, picie zbyt małej ilości wody czy oddychanie przez usta zmniejszają jej ilość, a wtedy ta sama dawka kwasu niszczy więcej. O tym też warto porozmawiać z lekarzem.

Czy każde starcie zębów wymaga leczenia?

Nie. Przy niewielkim, powoli postępującym starciu najwłaściwszym krokiem jest często obserwacja: opanowanie przyczyny, udokumentowanie stanu zębów zdjęciami i skanem cyfrowym, a po roku porównanie. Jeśli ścieranie się zatrzymało, odbudowa może nie być potrzebna. Interwencja staje się zasadna, gdy nadwrażliwość utrudnia codzienne życie, zęby zaczynają się łamać i pękać, zębina jest odsłonięta na dużej powierzchni albo skrócenie zębów przednich psuje wygląd i utrudnia żucie. Jeśli jedyną dolegliwością jest nadwrażliwość, na początek może wystarczyć leczenie nadwrażliwości zębów.

Jakim materiałem odbudowuje się zęby?

Wybór zależy od stopnia starcia, Twojego wieku i tego, na ile udało się opanować siłę, która niszczy zęby.

• Kompozyt: Nakłada się go bezpośrednio na ząb, bez szlifowania albo przy minimalnym szlifowaniu. Przy lekkim i umiarkowanym starciu, zwłaszcza u młodszych pacjentów, jest często pierwszym wyborem, a gdy się ukruszy, można go naprawić. Technika jest taka sama jak przy bondingu kompozytowym; tutaj celem jest jednak nie tyle estetyka, ile odtworzenie utraconej tkanki.
• Ceramika: Przy zaawansowanym starciu jest trwalsza i odporna na przebarwienia. W zębach bocznych stosuje się cienkie ceramiczne onlaye pokrywające powierzchnię żującą, w przednich licówki, a tam, gdzie z zęba zostało niewiele — korony. Zwykle wymaga to pewnego szlifowania zęba.

Oba materiały często łączy się w jednym planie: ceramika w zębach bocznych, na które działają największe obciążenia, kompozyt w przednich, gdzie liczy się łatwość naprawy. Niezależnie od wyboru o trwałości odbudowy decyduje nie tyle sam materiał, ile to, na ile udało się opanować przyczynę starcia.

Co, jeśli zmniejszyła się wysokość zgryzu?

Gdy starte są wszystkie zęby, pierwsza myśl to utrata wysokości zgryzu. Często tak nie jest: w miarę ścierania zęby razem z otaczającą je kością powoli się wysuwają i utrzymują kontakt z zębami przeciwnymi. W efekcie wyglądają na krótkie, ale nie ma już miejsca na dodanie materiału. W takich przypadkach może być konieczne kontrolowane, niewielkie podniesienie zgryzu. Nie robimy tego od razu w ceramice. Nowy kształt i wysokość najpierw planujemy za pomocą cyfrowego projektu uśmiechu, potem testujemy je w ustach w kompozycie lub materiale tymczasowym, a żuchwa i mięśnie przez kilka tygodni się do nich przyzwyczajają. Do materiału ostatecznego przechodzimy dopiero wtedy, gdy nowy zgryz jest wygodny.

Od czego zależą czas leczenia i koszt?

Uzupełnienie brzegu jednego zęba kompozytem to praca na jedną wizytę; odbudowa całego uzębienia, z etapami planowania, przymiarek i wykonania, rozkłada się na kilka tygodni. Koszt zależy od liczby odbudowywanych zębów, wybranego materiału i tego, czy zmieniamy wysokość zgryzu. Po badaniu w naszej klinice w Izmirze zestawimy z Tobą dostępne warianty obok siebie, a potem otrzymasz pisemną wycenę z rozbiciem na poszczególne pozycje. Po zakończeniu odbudowy szyna na noc i regularne kontrole są częścią leczenia: jeśli przyczyna starcia nie zniknęła całkowicie, uzupełnienia z czasem także będą wymagały opieki.