Chirurgia przedprotetyczna

Chirurgia przedprotetyczna to wspólna nazwa niewielkich zabiegów chirurgicznych, które przygotowują jamę ustną do protezy. Proteza opiera się na kości i dziąśle; jeśli to podłoże jest nierówne, ostre lub ma niewłaściwy kształt, nawet starannie wykonana proteza będzie uciskać, ruszać się albo powodować odleżyny. Te zabiegi poprawiają podłoże: wygładzają ostre krawędzie kości, usuwają przeszkadzające wyrośla kostne, rozluźniają wędzidełka, które unoszą protezę, i usuwają nadmiar tkanki.

Powiedzmy to od razu: większość pacjentów, którym wykonujemy protezę, nie potrzebuje żadnego z tych zabiegów. Ta strona jest dla tych, którzy podczas badania usłyszeli: „najpierw musimy poprawić to miejsce”.

Dlaczego proteza uciska albo nie trzyma się na miejscu?

Po usunięciu zęba kość się przebudowuje; w niektórych miejscach mogą przy tym zostać ostre szpice lub nieregularne stopnie. Dziąsło nad nimi jest cienkie, a gdy proteza naciska na nie podczas żucia, pojawiają się ból i odleżyny. Tam, gdzie kość mocno zanikła, problem jest inny: mięśnie poruszające wargą, policzkiem i językiem oraz wędzidełka zbliżają się do szczytu wyrostka i przy mówieniu czy jedzeniu unoszą brzeg protezy. Długie noszenie źle dopasowanej protezy tworzy własny problem: tam, gdzie jej brzeg stale ociera, warstwami narasta nadmiar tkanki.

Część tych problemów rozwiązuje poprawienie protezy, a część dopiero poprawienie podłoża. To rozróżnienie robimy podczas badania.

Jakie zabiegi wykonujemy?

Alweoloplastyka

Najczęściej wykonujemy ją podczas tej samej wizyty co ekstrakcję: zaokrąglamy krawędź kości i zszywamy nad nią dziąsło. Dlatego jeśli pod protezę całkowitą trzeba usunąć kilka zębów, rozsądniej jest zaplanować ten krok razem z usuwaniem zębów, niż później przechodzić drugi zabieg. Nie usuwamy więcej kości, niż to konieczne — ta sama kość ma utrzymać protezę, a w przyszłości, jeśli zajdzie potrzeba, także implant.

Torus i wyrośla kostne

Torus to łagodna, powoli rosnąca wyrośl kostna na środku podniebienia albo po wewnętrznej stronie żuchwy, na wysokości zębów przedtrzonowych. Występuje często i większość ludzi przez całe życie jej nie zauważa. Nie ruszamy go, dopóki nie jest potrzebna proteza albo cienkie dziąsło nad nim nie ulega częstym zranieniom. Usuwamy go, jeśli brzeg protezy lub jej płyta podniebienna miałyby leżeć dokładnie na nim.

Frenektomia i westybuloplastyka

Cienkie pasmo tkanki łączące wargę lub język z dziąsłem — wędzidełko — w miarę zaniku kości zbliża się do szczytu wyrostka i przy każdym ruchu unosi brzeg protezy. Frenektomia skraca lub przemieszcza to wędzidełko; to krótki zabieg. Westybuloplastyka jest rozleglejsza i wykonuje się ją dziś rzadziej, ponieważ przy mocno zanikłym wyrostku bardziej przewidywalnym sposobem utrzymania protezy są zwykle implanty.

Usunięcie nadmiaru tkanki

Gdy brzeg źle dopasowanej protezy latami ociera to samo miejsce, narasta tam pofałdowana, stwardniała tkanka. Najpierw poprawiamy ten brzeg protezy albo zalecamy przerwę w jej noszeniu; gdy stan zapalny ustąpi, część tkanki sama się zmniejsza. To, co zostanie, usuwamy chirurgicznie i wysyłamy do badania histopatologicznego. Jeśli najdalej wysunięta do tyłu część szczęki (guz szczęki) nadmiernie się rozrosła i między nią a żuchwą nie zostaje miejsce na protezę, ją także zmniejszamy.

Czy w czasie gojenia zostanę bez protezy?

Ostateczny wycisk pobieramy po wygojeniu dziąseł; przy większości zabiegów oznacza to kilka tygodni. Wycisk pobrany wcześniej odwzorowuje obrzęknięte tkanki, a gdy obrzęk zejdzie, proteza przestaje przylegać. Na ten czas nie musisz zostawać bez zębów: wewnętrzną powierzchnię obecnej protezy można podścielić miękkim materiałem albo zastosować protezę tymczasową; która opcja jest właściwa, zależy od wykonanego zabiegu. Ponieważ kość przez pierwsze miesiące wciąż zmienia kształt, nowa proteza może po pewnym czasie wymagać podścielenia.

Jak wygląda wykonanie protezy całkowitej krok po kroku, opisujemy osobno, a porównanie rodzajów protez znajdziesz na stronie o protetyce stomatologicznej.

Czy zamiast chirurgii lepsze mogą być implanty?

Czasem tak. W mocno zanikłej żuchwie proteza całkowita — niezależnie od tego, jak dobrze poprawimy podłoże — ma skłonność do ruszania się przy ruchach języka i policzków. W takiej sytuacji proteza mocowana na zatrzaski na dwóch lub więcej implantach daje zwykle trwalsze rozwiązanie niż westybuloplastyka. Możliwości opisujemy na stronie o uzupełnieniach na implantach.

Jak wyglądają pierwsze dni po zabiegu?

Zabiegi wykonujemy w znieczuleniu miejscowym i w ich trakcie zwykle nie czujesz bólu; przez kolejne kilka dni mogą występować tkliwość i obrzęk. W pierwszych dniach wystarczą miękkie, letnie posiłki, szczotkowanie, które nie obciąża rany, i przepisany płyn do płukania. Nie zakładaj protezy na ranę, dopóki lekarz tego nie zaleci. Jeśli pojawi się narastający obrzęk, gorączka lub trudności z połykaniem, nie czekaj: zgłoś się do nas albo na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy — jeśli nie jesteś w Izmirze, od razu tam.

W naszej klinice w dzielnicy Bayraklı w Izmirze traktujemy te zabiegi jako część planu protetycznego. Koszt zależy od rodzaju zabiegu i liczby operowanych miejsc; pisemną, szczegółową wycenę otrzymasz po badaniu.