Usuwanie zęba (ekstrakcja)

Usunięcie zęba (ekstrakcja) to wyjęcie z zębodołu zęba, który jest zbyt zniszczony, by go uratować, albo który sprawia problemy w jamie ustnej. W stomatologii to ostateczność: wyleczenie zęba i zachowanie go w łuku jest zwykle mniej kłopotliwe niż usunięcie go i zastąpienie czymś innym, a przy tym wiąże się z mniejszym zanikiem kości. Dlatego nasze pierwsze pytanie nie brzmi „jak go usunąć”, tylko „czy naprawdę trzeba go usuwać”.

Ta strona opisuje ogólne zasady: jak zapada decyzja, jak przebiega prosta ekstrakcja, czego spodziewać się w kolejnych dniach i co zrobić z luką, która zostaje. Usuwanie zębów ze złamanym lub zakrzywionym korzeniem albo zębów tkwiących w kości to osobne zagadnienie — omawiamy je na oddzielnych stronach.

Kiedy ząb naprawdę trzeba usunąć?

Samo nasilenie bólu niczego nie przesądza. Ząb, który bardzo boli, często da się uratować, a ząb, który nie daje żadnych objawów, czasem trzeba usunąć. Decyzję podejmujemy na podstawie badania i zdjęcia RTG, odpowiadając na kilka pytań:

• Czy próchnica lub złamanie sięga poniżej poziomu kości? Jeśli nie zostało dość zdrowej tkanki zęba, by osadzić na niej wypełnienie lub koronę, odbudowa nie będzie miała się czego trzymać.
• Czy korzeń jest pęknięty wzdłuż? Ząb z korzeniem pękniętym na całej długości w większości przypadków nie nadaje się do leczenia.
• W jakim stanie jest kość, która utrzymuje ząb? Jeśli w zaawansowanej chorobie przyzębia podparcie kostne w dużej mierze zanikło, a ząb jest wyraźnie rozchwiany, leczenie jedynie odsuwa jego utratę w czasie.
• Czy ząb przeszkadza w innym leczeniu? Usunięcie zęba, by zrobić miejsce w leczeniu ortodontycznym, albo usunięcie ósemki, która raz po raz się zaognia, to decyzja planowa.

Czy leczenie kanałowe może uratować ząb?

Zapalenie miazgi (nerwu) zęba albo ropień przy wierzchołku korzenia same w sobie nie są powodem do ekstrakcji. Leczenie kanałowe usuwa tkankę objętą stanem zapalnym i pozwala zachować ząb; zwykle trzeba go potem odbudować koroną. Podobnie przy łagodnej i umiarkowanej chorobie przyzębia najpierw podejmujemy leczenie dziąseł.

Czasem trafiamy na przypadek graniczny: można wykonać leczenie kanałowe, wkład koronowo-korzeniowy i koronę, ale z zęba zostało tak mało, że ryzyko jego złamania w ciągu kilku lat jest wysokie. W takiej sytuacji przedstawiamy obie drogi — próbę ratowania zęba i możliwości po ekstrakcji — wraz z ich zaletami i wadami. Decyzja należy do Ciebie; naszym zadaniem jest dopilnować, żeby obraz był pełny.

Jak przebiega prosta ekstrakcja?

Najpierw koniecznie powiedz nam, jakie leki przyjmujesz. Leki przeciwzakrzepowe, niektóre leki stosowane w leczeniu osteoporozy (np. bisfosfoniany), nieuregulowana cukrzyca i choroby zastawek serca zmieniają plan zabiegu. Nie odstawiaj leku przeciwzakrzepowego na własną rękę; jeśli trzeba, decyzję podejmujemy razem z lekarzem, który go przepisał.

1. Zdjęcie RTG. Pokazuje liczbę i kształt korzeni oraz ich położenie względem sąsiednich struktur.
2. Znieczulenie miejscowe. W trakcie zabiegu zwykle nie czujesz bólu; uczucie ucisku i pchania jest natomiast normalne.
3. Rozluźnienie i usunięcie zęba. Delikatnymi narzędziami lekko poszerzamy zębodół, rozluźniamy ząb i wyjmujemy go.
4. Kontrola zębodołu. Sprawdzamy, czy nie pozostał fragment korzenia, i zakładamy gazik do zagryzienia.

Usunięcie widocznego w jamie ustnej zęba o prostych korzeniach trwa zwykle, łącznie ze znieczuleniem, krócej niż pół godziny. Jeśli ząb się złamie albo korzenie są zakrzywione, zabieg przechodzi w ekstrakcję chirurgiczną; najczęściej widzimy to wcześniej na zdjęciu RTG i mówimy o tym od razu.

Pierwsze dni po ekstrakcji

Skrzep, który tworzy się w zębodole, jest podstawą gojenia. Niemal wszystkie zalecenia służą temu, by go chronić:

• Mocno zagryzaj gazik przez 30–45 minut. Lekko różowa ślina pierwszego dnia jest normalna.
• Przez pierwsze 24 godziny nie płucz ust, nie spluwaj i nie pij przez słomkę.
• Nie pal przez co najmniej 48–72 godziny; dłuższa przerwa jeszcze bardziej sprzyja gojeniu.
• Nie jedz, dopóki nie minie znieczulenie — możesz przygryźć sobie policzek. Pierwszego dnia wybieraj letnie, miękkie potrawy.
• Pierwszego dnia przykładaj z zewnątrz zimne okłady, z przerwami; śpij z lekko uniesioną głową.
• Od następnego dnia po posiłkach delikatnie płucz usta ciepłą wodą z solą; pozostałe zęby szczotkuj jak zwykle.
• Nie przyjmuj leków przeciwbólowych zawierających aspirynę — mogą nasilać krwawienie. Jeśli jednak przyjmujesz małą dawkę aspiryny przepisaną na serce lub krążenie, nie odstawiaj jej na własną rękę.

Po prostej ekstrakcji tkliwość zwykle słabnie w ciągu jednego–dwóch dni. Jeśli po trzecim dniu ból zamiast słabnąć narasta, promieniuje do ucha, a w ustach pojawia się nieprzyjemny smak, skrzep mógł zostać utracony zbyt wcześnie (suchy zębodół) — zgłoś się do nas albo, jeśli nie jesteś w Izmirze, do najbliższego dentysty. Gorączka, obrzęk szerzący się na twarz lub szyję, trudności z przełykaniem lub oddychaniem to nie są objawy, które można przeczekać: natychmiast skontaktuj się ze swoim dentystą lub zgłoś się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy.

Co z luką po usuniętym zębie?

O tym trzeba porozmawiać jeszcze przed ekstrakcją. Jeśli miejsce po zębie, który brał udział w żuciu, pozostanie puste, z czasem sąsiednie zęby przechylają się w stronę luki, ząb przeciwstawny wysuwa się z drugiego łuku, a kość zanika. Zanik kości postępuje najszybciej w pierwszych miesiącach.

Jeśli myślisz o implancie zębowym, wypełnienie zębodołu przeszczepem kości podczas tej samej wizyty może ograniczyć późniejszy zanik kości. W niektórych odpowiednio dobranych przypadkach implant można wszczepić w dniu ekstrakcji; zwykle jednak czeka się dwa–trzy miesiące na wygojenie.

Która ekstrakcja przypomina Twoją sytuację?

Nie każda ekstrakcja wygląda tak samo; strona najbliższa Twojemu przypadkowi da Ci jaśniejszy obraz:

• Ząb jest złamany, ma zakrzywiony korzeń albo po wcześniejszej ekstrakcji pozostał korzeń: chirurgiczne usuwanie zęba.
• Ósemka z tyłu jest częściowo wyrżnięta, często się zaognia albo leży bokiem: usuwanie ósemek.
• Kieł, który nigdy się nie wyrżnął, lub inny ząb pozostały w kości: leczenie zębów zatrzymanych.

Od czego zależy koszt?

Koszt zależy od tego, czy ekstrakcja jest prosta, czy chirurgiczna, czy potrzebna jest tomografia i czy podczas tej samej wizyty wypełniamy zębodół przeszczepem kości. Pisemny, szczegółowy kosztorys otrzymasz po badaniu i zdjęciu RTG w naszej klinice w Bayraklı w Izmirze. Zakres zwrotu kosztów z ubezpieczenia zależy od polisy — sprawdź go bezpośrednio u swojego ubezpieczyciela.