Diş Çekimi

Diş çekimi, kurtarılamayacak kadar hasar görmüş ya da ağızda sorun çıkaran bir dişin yuvasından alınmasıdır. Hekimlikte bu son çaredir: bir dişi tedavi edip ağızda tutmak, çoğu zaman onu çıkarıp yerine bir şey koymaktan daha az zahmetlidir ve daha az kemik kaybına yol açar. Bu yüzden ilk sorumuz "nasıl çekeriz" değil, "çekmek gerçekten gerekiyor mu" oluyor.

Bu sayfa genel çerçeveyi anlatıyor: kararın nasıl verildiği, basit bir çekimin nasıl geçtiği, sonraki günler ve geride kalan boşluk. Kökü kırık, eğri ya da kemiğe gömülü dişlerin çekimi ayrı bir iş; onları kendi sayfalarında ele aldık.

Diş ne zaman gerçekten çekilmeli?

Ağrının şiddeti tek başına belirleyici değil. Çok ağrıyan bir diş çoğu zaman kurtarılabilir; hiç belirti vermeyen bir diş ise bazen çekilmek zorundadır. Kararı muayene ve röntgenle, şu sorulara bakarak veriyoruz:

• Çürük ya da kırık kemiğin altına inmiş mi? Üzerine dolgu veya kron oturtacak kadar sağlam diş dokusu kalmadıysa, yapılacak restorasyon tutunacak yer bulamaz.
• Kökte boylamasına çatlak var mı? Kökü boydan boya yarılmış bir diş çoğu durumda tedavi edilemez.
• Dişi taşıyan kemik ne durumda? İleri diş eti hastalığında kemik desteği büyük ölçüde kaybolmuş ve diş belirgin biçimde sallanıyorsa, tedavi kaybı yalnızca erteler.
• Diş başka bir tedaviye engel mi? Ortodontik tedavide yer açmak ya da sürekli iltihaplanan bir 20'liği almak planlı bir karardır.

Kanal tedavisiyle kurtarılabilir mi?

Dişin içindeki sinir iltihaplanmış ya da kökün ucunda apse oluşmuşsa, bu tek başına çekim sebebi değildir. Kanal tedavisi iltihaplı dokuyu temizler ve dişi ağızda tutar; üstüne çoğu zaman bir kron gerekir. Hafif ve orta diş eti hastalığında da önce diş eti tedavisi denenir.

Bazen sınırda bir durumla karşılaşıyoruz: kanal tedavisi, pivo ve kron yapılabilir, ama kalan diş o kadar incelmiştir ki birkaç yıl içinde kırılma ihtimali yüksektir. Böyle bir dişte iki yolu da — kurtarma girişimini ve çekim sonrası seçenekleri — artı ve eksileriyle anlatırız. Karar sizin; bizim işimiz tablonun eksik kalmaması.

Basit bir çekim nasıl geçer?

Önce kullandığınız ilaçları mutlaka söyleyin. Kan sulandırıcılar, kemik erimesi için kullanılan bazı ilaçlar (bisfosfonatlar gibi), kontrolsüz diyabet ve kalp kapakçığı sorunları planı değiştirir. Kan sulandırıcıyı kendi kararınızla bırakmayın; gerekiyorsa ilacı yazan hekiminizle birlikte karar veriyoruz.

1. Röntgen. Köklerin sayısı, şekli ve komşu yapılarla ilişkisi görülür.
2. Lokal anestezi. İşlem sırasında genellikle ağrı hissedilmez; baskı ve itme hissi ise normaldir.
3. Gevşetme ve çekim. Diş ince aletlerle yuvasında hafifçe genişletilir, gevşetilir ve alınır.
4. Yuvanın kontrolü. Kök parçası kalmadığı kontrol edilir, ısırmanız için gazlı bez yerleştirilir.

Ağızda görünen, kökleri düz bir dişin çekimi çoğu zaman anestezi dahil yarım saati bulmaz. Diş kırılırsa ya da kökler eğriyse işlem cerrahi çekime döner; bunu çoğunlukla röntgende önceden görür ve baştan söyleriz.

Çekimden sonraki ilk günler

Yuvada oluşan kan pıhtısı iyileşmenin temelidir. Kuralların neredeyse hepsi onu korumak için:

• Gazlı bezi 30–45 dakika sıkıca ısırın. İlk gün hafif pembe tükürük normaldir.
• İlk 24 saat ağzınızı çalkalamayın, tükürmeyin, pipetle içmeyin.
• Sigaraya en az 48–72 saat ara verin; daha uzun ara iyileşmeye daha çok yardım eder.
• Uyuşukluk geçene kadar yemek yemeyin, yanağınızı ısırabilirsiniz. İlk gün ılık ve yumuşak yiyecekler seçin.
• İlk gün dışarıdan, aralarla soğuk uygulayın; yatarken başınızı biraz yüksekte tutun.
• Ertesi günden itibaren yemeklerden sonra ılık tuzlu suyla nazikçe çalkalayın; diğer dişlerinizi her zamanki gibi fırçalayın.
• Aspirin içeren ağrı kesiciler kanamayı artırabilir; hekime sormadan almayın.

Basit bir çekimde hassasiyet genellikle bir iki günde azalır. Ağrı üçüncü günden sonra azalacağına artıyor, kulağa vuruyor ve ağızda kötü bir tat varsa pıhtı erken kaybolmuş olabilir (kuru soket); kliniğe gelin. Ateş, yüzde ya da boyunda yayılan şişlik, yutma veya nefes alma güçlüğü beklenecek durumlar değildir: hemen hekiminize ya da en yakın acil servise başvurun.

Geride kalan boşluk ne olacak?

Bu soru çekimden önce konuşulmalı. Çiğnemede görev alan bir dişin yeri boş kalırsa zamanla komşu dişler boşluğa doğru eğilir, karşı çenedeki diş uzar ve kemik incelir. Kemik kaybı en hızlı ilk aylarda olur.

Diş implantı düşünüyorsanız, çekimle aynı seansta yuvaya kemik grefti koymak ileride kemik kaybını azaltabilir. Uygun bazı vakalarda implant çekimle aynı gün yerleştirilebilir; çoğu durumda ise iki üç ay iyileşme beklenir.

Hangi çekim sizinkine benziyor?

Her çekim aynı değil; durumunuza en yakın sayfa size daha net bir fikir verir:

• Diş kırık, kökü eğri ya da önceki bir çekimden kök kaldıysa: cerrahi diş çekimi.
• Arkada yarım sürmüş, sık iltihaplanan ya da yan yatmış yirmi yaş dişi için: 20'lik diş çekimi.
• Hiç sürmemiş köpek dişi ya da kemikte kalmış başka bir diş için: gömülü diş operasyonu.

Ücreti neye göre değişir?

Çekimin basit mi cerrahi mi olduğu, tomografi gerekip gerekmediği ve aynı seansta greft konup konmayacağı belirleyicidir. Sağlık mevzuatı gereği tanıtım metninde rakam verilemiyor; İzmir Bayraklı'daki kliniğimizde muayene ve röntgenden sonra net olarak öğreniyorsunuz. SGK ve özel sigortanın neyi karşıladığını sigorta ve fatura yazımızda anlattık.