İmplant Üstü Protez

İmplant, çene kemiğine yerleştirilen yapay bir köktür; ağızda görünen, çiğneyen ve gülerken fark edilen kısım ise onun üzerine yapılan protezdir. İmplant kemikle kaynaştıktan sonra üzerine “abutment” denen bir bağlantı parçası (dayanak) takılır; tek bir kron, birkaç dişlik bir köprü ya da bütün bir çene bu parçalara tutturulur.

Cerrahi aşamayı diş implantı sayfasında anlattık, diğer protez türleriyle genel karşılaştırma da protez diş tedavisi sayfasında. Bu sayfa sonrasına odaklanıyor: protez implanta nasıl bağlanır, dişsiz bir çenede hangi seçenekler var ve hangisi kime uygun.

Vidalı mı, yapıştırma mı?

İmplant üstü kron ve köprüler iki şekilde bağlanır. İkisinin de yeri var; seçim implantın açısına, bölgeye ve ileride bakımın ne kadar kolay olacağına göre yapılıyor.

Uzun vadede sökülebilirlik çok değerli: bir seramik kırıldığında ya da implant çevresinin temizlenmesi gerektiğinde vidalı protez çıkarılıp yeniden takılabiliyor. Bu yüzden uygun vakalarda vidalı bağlantı çoğu zaman öne çıkıyor. Yapıştırma seçildiğinde ise artık simanın dişeti altından eksiksiz temizlenmesi işin en önemli adımı oluyor.

Dişsiz bir çenede hangi seçenekler var?

Bir çenede hiç diş kalmadığında implant sayısı ve protez tipi birlikte planlanır. Başlıca dört yol var:

• Tutuculu protez: İmplantların üzerine küçük, düğme benzeri tutucular takılır; protezin içindeki plastik başlıklar bunlara geçer. Alt çenede çoğu zaman iki implant yeterli olur, üst çenede genellikle dört implant planlanır. Protezi hasta takıp çıkarır.
• Bar üzerinde protez: İmplantlar metal bir çubukla birbirine bağlanır, protez bu çubuğa oturur. Tutuş daha güçlüdür; ama protez için daha fazla yer gerekir ve çubuğun altını temizlemek özen ister.
• Sabit hibrit protez: Genellikle dört ile altı implant üzerine vidalanan, kaybedilen dişeti ve kemik hacmini pembe bir bölümle taklit eden tam çene köprü. Hasta çıkaramaz; kontrollerde hekim çıkarır. All-on-4 bu grubun en bilinen örneği.
• Tam çene seramik köprü: Kemik kaybı azsa, daha fazla sayıda implant üzerine pembe bölüm olmadan yapılan sabit köprü.

Dört ve altı implantlı sabit seçenekler arasındaki farkı All-on-4 ve All-on-6 sayfasında ayrıntılı karşılaştırdık.

Takılıp çıkan mı, sabit mi: kime hangisi?

Sabit protez “kendi dişim gibi” hissi verir ve çoğu hastanın ilk tercihi budur. Ama her zaman daha iyi değildir. Kemik çok erimişse kaybolan yalnızca dişler değil, dudağı ve yanağı içeriden destekleyen dokudur. Takılıp çıkan protezin kenarı bu desteği kolayca geri verir; sabit bir köprüyle aynı desteği sağlamak, altı temizlenmesi zor bir tasarım gerektirebilir. Üst çenede sabit protezle bazı hastalar ilk haftalarda konuşurken hava kaçışı da hissedebilir.

Elleriyle ince temizlik yapmakta zorlanan ya da bakımını ileride başkasının yardımıyla sürdürecek hastalarda, çıkarılıp lavaboda fırçalanabilen bir protez çoğu zaman daha güvenli bir seçimdir. Kararı muayenede yüz desteğine, kemik miktarına ve günlük bakım alışkanlığınıza bakarak birlikte veriyoruz.

Hangi malzemeden yapılıyor?

Tek kron ve kısa köprülerde çoğunlukla zirkonyum ya da metal destekli porselen kullanılıyor. Sabit tam çene protezlerde iki ana yaklaşım var. Metal ya da titanyum alt yapı üzerine dizilen akrilik dişler daha esnektir ve tamiri kolaydır; buna karşılık dişler yıllar içinde aşınır ve yenilenmesi gerekir. Tek parça zirkonyum aşınmaya ve renklenmeye çok dayanıklıdır; ama kırılırsa tamiri zordur ve karşı çenedeki dişlerin durumu planlamada hesaba katılmalıdır.

Bakım: ömrü asıl ne belirliyor?

İmplant çürümez, ama çevresindeki dişeti ve kemik iltihaplanabilir. Bu tabloya peri-implantitis deniyor ve implant kaybının en sık nedenlerinden biri. Doğal dişten farkı, uzun süre belirti vermeden ilerleyebilmesi.

• Sabit köprülerin altı her gün ara yüz fırçası, köprü altı ipi ya da ağız duşuyla temizlenmeli.
• Takılıp çıkan protezler her akşam çıkarılıp fırçalanmalı; ağızdaki tutucuların çevresi de ayrıca temizlenmeli.
• Protezin içindeki plastik başlıklar zamanla aşınır ve tutuş azalır. Kontrollerde değiştirilirler; bu bir arıza değil, planlı bakımdır.
• Bir dişte sallanma ya da “tık” sesi hissederseniz beklemeyin. Gevşemiş bir vida erken sıkılırsa sorun küçük kalır; gecikirse vida kırılabilir.
• Gece diş sıkıyorsanız gece plağı hem protezi hem implantları korur.

Süreç ve süre

Kalıcı protez çoğunlukla implantlar kemikle kaynaştıktan sonra, yani yerleştirmeden birkaç ay sonra yapılır. Kemiği uygun tam çene vakalarında implantlarla aynı gün ya da birkaç gün içinde geçici sabit bir protez takılabiliyor; kalıcısı yine iyileşme tamamlandıktan sonra geliyor.

1. Ölçü: İmplantların ağızdaki konumu özel ölçü parçalarıyla ya da dijital taramayla aktarılır.
2. Alt yapı provası: Tam çenede alt yapının bütün implantlara gerilimsiz oturduğu kontrol edilir. Bu adım atlanırsa vida gevşemesi ve kırık riski artar.
3. Diş provası: Renk, boy ve kapanış ağızda denenir.
4. Teslim: Protez takılır, vidalar sıkılır, kapanış ayarlanır.

Tek kron için 2–3 randevu çoğu zaman yeterli; tam çenede 4–6 randevu gerekebilir. Ücret implant sayısına, bağlantı tipine ve malzemeye göre değişiyor; mevzuat gereği rakamı tanıtım metninde değil, İzmir'deki kliniğimizde muayeneden sonra öğreniyorsunuz.