Diş Eti Apsesi Tedavisi

Diş eti apsesi, dişi çevreleyen dokularda iltihabın (cerahatin) sınırlı bir alanda toplanmasıdır. Genellikle bir dişin yanında hızla büyüyen, kırmızı, gergin ve ağrılı bir şişlik olarak fark edilir. Dişe dokunmak ve ısırmak acı verir; diş yerinden biraz yükselmiş ve sallanıyormuş gibi gelebilir.

Apse kendiliğinden patlayıp rahatlasa bile altındaki neden ortadan kalkmaz ve tekrarlar. Doğru tedavi, önce apsenin nereden kaynaklandığını bulmakla başlar. Bu sayfa acil durumu anlatıyor; altta yatan hastalığın uzun vadeli tedavisi diş eti tedavileri sayfasında.

Diş eti apsesi mi, diş apsesi mi?

Ağızdaki iki yaygın apse dışarıdan birbirine benzer, ama kaynakları ve tedavileri farklıdır.

Ayrım için cep ölçümü, dişin canlılık testi ve röntgen birlikte değerlendirilir. Bazen iki sorun aynı dişte birleşir; o zaman hem kanal hem diş eti tedavisi gerekir. Kök ucu kaynaklı bir apse kanal tedavisi ile tedavi edilir; diş eti cebini temizlemek o apseyi geçirmez.

Diş eti apsesi neden oluşur?

• İlerlemiş periodontitis. En sık neden. Derin cebin girişi daralır ya da kapanır, içerideki iltihap dışarı boşalamaz.
• Cebe sıkışan yabancı cisim. Mısır kabuğu, çekirdek kabuğu, kürdan parçası ya da fırça kılı; diş eti sağlıklı olsa bile apseye yol açabilir.
• Yarım kalmış temizlik. Diş eti kenarı sıkılaşıp kapanırken derinde taş kalırsa apse gelişebilir. Derin cepli dişlerde temizliğin eksiksiz yapılıp kontrol edilmesi bu yüzden önemli.
• Kontrolsüz diyabet ve bağışıklığı zayıflatan durumlar. Apse riskini artırır ve tekrarlamasını kolaylaştırır.

Hangi belirtilerde beklemeden başvurmalı?

Ağız içinde sınırlı kalan bir apse acildir, ama genellikle aynı gün ya da ertesi gün diş hekiminde çözülebilir. Aşağıdakilerden biri varsa enfeksiyon yayılıyor olabilir ve aynı gün tedavi gerekir:

• Şişliğin yanağa, göz altına, çene altına ya da boyuna yayılması
• Ateş, titreme, genel halsizlik
• Ağzı açamama
• Saatler içinde hızla büyüyen şişlik
• Yutkunmakta ya da nefes almakta güçlük

Yutkunma ya da nefes alma güçlüğü varsa diş hekimini beklemeden doğrudan hastanenin acil servisine gidin. Evde iğneyle ya da sivri bir cisimle apseyi patlatmaya çalışmayın, diş etinin üzerine aspirin koymayın (dokuyu yakar) ve yüze sıcak kompres uygulamayın. Yüzün dışından soğuk kompres ve bir ağrı kesici, muayeneye kadar idare etmenize yardımcı olur.

Tedavi nasıl yapılır?

1. Uyuşturma. Bölgeye lokal anestezi yapılır. İltihaplı dokuda uyuşturma biraz daha geç etki edebilir, bu yüzden acele etmeyiz.
2. Boşaltma. İltihap çoğu zaman cebin kendisinden, gerekirse diş etinde açılan küçük bir kesiyle boşaltılır. Basınç kalkınca ağrı genellikle hızla azalır.
3. Cebin temizlenmesi. Cepteki taş, yabancı cisim ve iltihaplı doku temizlenir, bölge yıkanır. Asıl tedavi budur; apsenin tekrarlamaması için kaynağın ortadan kaldırılması gerekir.
4. Kontrol. Birkaç gün sonra bölgeye yeniden bakılır.

Çok yoğun iltihaplı bir bölgede derin temizliğin bir kısmı, şişlik indikten sonraki seansa bırakılabilir. İlk günlerde ılık tuzlu suyla nazik çalkalama ve yumuşak fırçayla bölgeyi temiz tutmak iyileşmeye yardım eder.

Antibiyotik ne zaman gerekir, ne zaman gerekmez?

Hastaların çoğu apsenin antibiyotikle geçeceğini düşünür. Oysa antibiyotik boşaltılmamış bir apsenin içine yeterince ulaşamaz ve cepteki taşı ortadan kaldırmaz. Tek başına kullanıldığında şişlik bir süre iner, sonra apse aynı yerden tekrar çıkar.

Antibiyotik şu durumlarda tedaviye eklenir: ateş ve halsizlik gibi genel belirtiler varsa, şişlik çevre dokulara yayılıyorsa, apse yeterince boşaltılamıyorsa ya da hastanın bağışıklığı zayıfsa. Ağızda sınırlı kalmış, boşaltılmış ve temizlenmiş bir apsede çoğu zaman antibiyotik gerekmez. Gereksiz kullanım hem yan etki hem de direnç riski taşır; evde kalmış antibiyotiklerle kendi kendinize tedaviye başlamayın.

Apse geçtikten sonra dişe ne olacak?

Apse, dişin çevresinde derin bir cep ve kemik kaybı olduğunu gösterir. Acil tablo geçtikten sonra cep ölçümü ve röntgenle dişin durumunu yeniden değerlendiriyoruz. Kemik desteği yeterliyse diş küretaj ve gerekirse cerrahi tedaviyle korunabilir. Desteğinin büyük kısmını kaybetmiş ve tekrar tekrar apse veren bir dişte diş çekimi daha doğru karar olabilir; bunu da açıkça konuşuruz. İzmir'deki kliniğimize apseyle gelen hastalarda ilk günkü önceliğimiz ağrıyı ve enfeksiyonu kontrol altına almak; uzun vadeli planı ardından birlikte yapıyoruz. Ücret, gereken müdahalenin kapsamına göre değişir ve muayenede belirlenir; mevzuat gereği tanıtım metninde rakam verilemiyor.