Leczenie ropnia dziąsła

Ropień dziąsła to ograniczone nagromadzenie ropy w tkankach otaczających ząb. Zwykle objawia się jako szybko rosnący, zaczerwieniony, napięty i bolesny obrzęk obok zęba. Dotykanie zęba i nagryzanie bolą; ząb może wydawać się lekko wysunięty i ruchomy.

Nawet jeśli ropień sam pęknie i przyniesie ulgę, jego przyczyna nie znika, a ropień wraca. Właściwe leczenie zaczyna się od ustalenia, skąd pochodzi. Ta strona dotyczy sytuacji nagłej; długofalowe leczenie choroby, która za nią stoi, opisujemy na stronie o leczeniu chorób przyzębia.

Ropień dziąsła czy ropień zęba?

Dwa najczęstsze ropnie w jamie ustnej z zewnątrz wyglądają podobnie, ale mają różne źródła i wymagają innego leczenia.

Aby je odróżnić, oceniamy łącznie pomiar kieszonki, test żywotności zęba i zdjęcie RTG. Czasem oba problemy dotyczą tego samego zęba — wtedy potrzebne jest zarówno leczenie kanałowe, jak i leczenie dziąseł. Ropień wychodzący od wierzchołka korzenia leczy się leczeniem kanałowym; oczyszczenie kieszonki dziąsłowej go nie usunie.

Dlaczego powstaje ropień dziąsła?

• Zaawansowane zapalenie przyzębia. Najczęstsza przyczyna. Wejście do głębokiej kieszonki zwęża się lub zamyka i ropa nie może wydostać się na zewnątrz.
• Ciało obce wbite w kieszonkę. Łuska kukurydzy, łupinka słonecznika, kawałek wykałaczki albo włosie szczoteczki mogą wywołać ropień nawet przy zdrowym dziąśle.
• Niedokończone oczyszczanie. Jeśli brzeg dziąsła obkurcza się i zamyka, a w głębi zostaje kamień, może rozwinąć się ropień. Dlatego przy zębach z głębokimi kieszonkami tak ważne jest dokładne oczyszczenie i kontrola.
• Niewyrównana cukrzyca i stany osłabiające odporność. Zwiększają ryzyko ropnia i sprzyjają jego nawrotom.

Kiedy szukać pomocy bez zwłoki?

Ropień ograniczony do jamy ustnej to stan pilny, ale zwykle da się go opanować u dentysty tego samego lub następnego dnia — u najbliższego, jeśli nie jesteś w Izmirze. Jeśli występuje którykolwiek z poniższych objawów, infekcja może się szerzyć i leczenie jest potrzebne tego samego dnia:

• Obrzęk rozszerzający się na policzek, okolicę pod okiem, pod żuchwą lub na szyję
• Gorączka, dreszcze, ogólne osłabienie
• Trudność z otwarciem ust
• Obrzęk szybko narastający w ciągu kilku godzin
• Trudności z przełykaniem lub oddychaniem

Jeśli masz trudności z przełykaniem lub oddychaniem, nie czekaj na dentystę — zgłoś się od razu na szpitalny oddział ratunkowy. Nie próbuj przebijać ropnia w domu igłą ani ostrym przedmiotem, nie kładź aspiryny na dziąsło (parzy tkanki) i nie przykładaj do twarzy ciepłych okładów. Do czasu wizyty pomogą zimny okład przykładany z zewnątrz do twarzy i lek przeciwbólowy.

Jak przebiega leczenie?

1. Znieczulenie. Okolicę ropnia znieczulamy miejscowo. W zaognionej tkance znieczulenie może zadziałać nieco później, dlatego się nie spieszymy.
2. Drenaż. Ropę najczęściej odprowadzamy przez samą kieszonkę, a w razie potrzeby przez małe nacięcie dziąsła. Gdy spada ciśnienie, ból zwykle szybko słabnie.
3. Oczyszczenie kieszonki. Usuwamy z kieszonki kamień, ciało obce i zmienioną zapalnie tkankę, a następnie płuczemy okolicę. To jest właściwe leczenie — aby ropień nie wrócił, trzeba usunąć jego źródło.
4. Kontrola. Po kilku dniach ponownie oglądamy to miejsce.

W silnie zaognionej okolicy część głębokiego oczyszczania możemy przełożyć na kolejną wizytę, po ustąpieniu obrzęku. W pierwszych dniach gojeniu pomagają delikatne płukanie letnią osoloną wodą i utrzymywanie okolicy w czystości miękką szczoteczką.

Kiedy antybiotyk jest potrzebny, a kiedy nie?

Większość pacjentów zakłada, że ropień wyleczy antybiotyk. Tymczasem antybiotyk nie dociera w wystarczającym stopniu do wnętrza nieopróżnionego ropnia i nie usuwa kamienia z kieszonki. Stosowany samodzielnie zmniejsza obrzęk na jakiś czas, po czym ropień pojawia się w tym samym miejscu.

Antybiotyk dołączamy do leczenia, gdy występują objawy ogólne, takie jak gorączka i osłabienie, gdy obrzęk szerzy się na otaczające tkanki, gdy ropnia nie da się wystarczająco zdrenować lub gdy pacjent ma obniżoną odporność. W ropniu ograniczonym do jamy ustnej, opróżnionym i oczyszczonym, antybiotyk zwykle nie jest potrzebny. Niepotrzebne stosowanie niesie ryzyko działań niepożądanych i oporności bakterii; nie zaczynaj leczenia na własną rękę antybiotykiem, który został Ci w domu.

Co dalej z zębem po ustąpieniu ropnia?

Ropień świadczy o tym, że wokół zęba jest głęboka kieszonka i ubytek kości. Gdy stan ostry minie, ponownie oceniamy ząb na podstawie pomiaru kieszonek i zdjęcia RTG. Jeśli podparcie kostne jest wystarczające, ząb można zachować dzięki kiretażowi i w razie potrzeby leczeniu chirurgicznemu. Przy zębie, który stracił większość podparcia i raz za razem daje ropnie, lepszą decyzją może być usunięcie zęba — o tym też rozmawiamy otwarcie. U pacjentów, którzy trafiają do naszej kliniki w Izmirze z ropniem, pierwszego dnia priorytetem jest opanowanie bólu i infekcji; plan długoterminowy ustalamy wspólnie później. Koszt zależy od zakresu potrzebnego leczenia; pisemną, szczegółową wycenę otrzymasz po badaniu.