Kiretaż (wygładzanie korzeni)

Kiretaż to usunięcie kamienia nazębnego i warstwy bakterii zalegających w kieszonkach pod dziąsłem oraz wygładzenie powierzchni korzenia — dlatego nazywa się go też wygładzaniem korzeni. Celem jest stworzenie warunków, w których dziąsło może ponownie ściśle przylgnąć do oczyszczonego korzenia, a kieszonki staną się płytsze.

Kiretaż to drugi etap leczenia chorób przyzębia i podstawa leczenia zapalenia przyzębia. U większości pacjentów wystarcza, by zatrzymać chorobę bez chirurgii. Mówi się o nim także „kiretaż zamknięty”: pracujemy od wnętrza kieszonki, bez odwarstwiania dziąsła.

Czym kiretaż różni się od skalingu?

Wykonanie samego skalingu u pacjenta z kieszonkami oznacza oczyszczenie widocznej części i pozostawienie właściwego problemu na miejscu. Z zewnątrz dziąsło wygląda na wyleczone, a stan zapalny trwa dalej w kieszonce.

Kiedy kiretaż jest potrzebny, a kiedy nie?

Kiretaż planujemy, gdy zmierzona głębokość kieszonek wynosi 4 mm lub więcej, kieszonka krwawi podczas pomiaru, a na zdjęciu RTG widać utratę kości. Nie jest potrzebny pacjentom z samym zapaleniem dziąseł, u których kieszonki się nie wytworzyły — wtedy wystarczą oczyszczenie powierzchni zębów i higiena domowa. Kiretaż w płytkich, zdrowych miejscach może wręcz zaszkodzić przyczepowi dziąsła do korzenia. Dlatego nie proponujemy go bez wcześniejszego pomiaru.

Jak wygląda zabieg?

Jamę ustną zwykle dzielimy na cztery odcinki (kwadranty), a na każdej wizycie zajmujemy się jednym lub dwoma. U niektórych pacjentów kończymy całą jamę ustną w ciągu jednego–dwóch dni; badania pokazują, że oba podejścia dają podobne wyniki. Wybór zależy od liczby kieszonek i od Twoich możliwości czasowych.

1. Znieczulenie. Leczony odcinek znieczulamy miejscowo. Podczas zabiegu zwykle nie czujesz bólu — odczuwasz ucisk i wibracje.
2. Oczyszczanie poddziąsłowe. Cienkie końcówki ultradźwiękowe i zakrzywione narzędzia ręczne (kirety) wprowadzamy aż do dna kieszonki. Usuwamy z korzenia kamień i warstwę bakterii.
3. Wygładzanie powierzchni korzenia. Chropowatą powierzchnię korzenia wygładzamy; do gładkiej bakterie trudniej się przyczepiają, a dziąsło łatwiej do niej przylega.
4. Płukanie i kontrola. Przepłukujemy kieszonki i sprawdzamy sondą, czy nie pozostał w nich kamień.

Jeden odcinek trwa zwykle 45–60 minut. Antybiotyków nie podajemy rutynowo; rozważamy je jako wsparcie tylko w ciężkich, szybko postępujących przypadkach — decyzję podejmuje lekarz na podstawie pomiarów i wywiadu. Możemy zalecić krótkotrwałe płukanie antyseptyczne.

Pierwsze dni po kiretażu

• Znieczulenie utrzymuje się kilka godzin; do jego ustąpienia unikaj gorących napojów i pokarmów wymagających żucia.
• Przez pierwsze jeden–dwa dni dziąsła mogą być tkliwe i lekko krwawić. Zwykle wystarcza zwykły lek przeciwbólowy.
• Często pojawia się nadwrażliwość korzeni na zimno i ciepło; najczęściej słabnie w ciągu kilku tygodni.
• Nie przestawaj szczotkować. Delikatne, ale dokładne czyszczenie miękką szczoteczką to część gojenia.
• Palenie wyraźnie spowalnia gojenie; przerwa w tym okresie bezpośrednio wpływa na wynik.

Co najbardziej wpływa na wynik?

O skuteczności kiretażu nie decyduje wyłącznie to, co dzieje się na fotelu. Badania pokazują, że kieszonki średniej głębokości zwykle spłycają się o milimetr–dwa; głębokie kieszonki spłycają się bardziej, ale nie zawsze do zdrowej granicy. Najwięcej zależy od:

• Higieny domowej. Szczoteczka międzyzębowa w odpowiednim rozmiarze to najskuteczniejszy sposób, by ograniczyć ponowne gromadzenie się płytki wokół kieszonek. Na wizycie wspólnie dobieramy rozmiar do poszczególnych przestrzeni.
• Palenia. U palaczy kieszonki spłycają się mniej, a stan zapalny może się utrzymywać, nawet jeśli krwawienie słabnie.
• Cukrzycy. Przy wyrównanym poziomie cukru dziąsła lepiej odpowiadają na leczenie.
• Budowy zęba. Do miejsc rozwidlenia korzeni w zębach trzonowych i do pionowych ubytków kości trudniej dotrzeć metodą zamkniętą.

Dlaczego dziąsło się obniża, a zęby wyglądają na dłuższe?

W tygodniach po kiretażu zaognione, obrzęknięte dziąsło opada i staje się bardziej zwarte — to właśnie jest gojenie. Brzeg dziąsła może jednak przesunąć się o milimetr–dwa w stronę korzenia. Zęby mogą wyglądać na nieco dłuższe, a szpary między nimi stać się wyraźniejsze. Mówimy o tym z góry, bo pacjent, który tego nie wie, mógłby wziąć gojenie za nowy problem: spłycanie się kieszonki i lekkie obniżenie brzegu dziąsła to części tego samego procesu.

Co pokazuje ponowny pomiar po 6–8 tygodniach?

Gdy dziąsło się zagoi, zwykle po 6–8 tygodniach, ponownie mierzymy wszystkie kieszonki. Porównanie z pierwszym pomiarem pokazuje wynik:

• Kieszonki poniżej 4 mm i brak krwawienia: aktywne leczenie jest zakończone, przechodzisz na leczenie podtrzymujące co 3–6 miesięcy.
• Pozostały krwawiące kieszonki 4–5 mm: w tych miejscach można powtórzyć kiretaż.
• Utrzymują się kieszonki 6 mm i głębsze: do ich dna trudno bezpiecznie dotrzeć metodą zamkniętą; wtedy rozmawiamy o zabiegu płatowym.

Jeśli przyjeżdżasz spoza Izmiru, możemy odpowiednio zaplanować odstępy między wizytami; ponowny pomiar musi się jednak odbyć osobiście — nie da się go zastąpić oceną przesłanych fotografii. Koszt zależy od liczby leczonych odcinków i od tego, czy trzeba będzie powtórzyć zabieg; pisemną, szczegółową wycenę otrzymasz po badaniu.