Leczenie recesji dziąseł

Recesja dziąsła to przesunięcie brzegu dziąsła w stronę wierzchołka korzenia, przez co odsłania się powierzchnia korzenia, która normalnie jest przykryta. Ząb wydaje się dłuższy niż w rzeczywistości, na granicy korony i korzenia pojawia się stopień albo różnica koloru, a zimna woda zaczyna wywoływać krótki, kłujący ból. Odsłonięty korzeń nie jest pokryty szkliwem, dlatego jest bardziej podatny na ścieranie i próchnicę niż korona zęba.

Leczenie to nie jeden zabieg, lecz decyzja podejmowana w trzech krokach: znaleźć przyczynę recesji, zatrzymać jej postęp i – tylko jeśli to konieczne – chirurgicznie odtworzyć utraconą tkankę. U wielu pacjentów wystarczają dwa pierwsze kroki.

Dlaczego dziąsła się cofają?

Zwykle działa kilka czynników naraz. Najczęściej spotykamy:

• Zbyt mocne szczotkowanie ruchem poziomym. Szczoteczka z twardym włosiem, dociskana i prowadzona w przód i w tył, zostawia ślady zwłaszcza na kłach i przedtrzonowcach. Zaskakująco często dotyczy to osób, które bardzo dbają o higienę jamy ustnej.
• Cienki biotyp dziąsła. Niektórzy mają z natury cienkie, półprzezroczyste dziąsło, a pod nim cienką ścianę kości. Taka tkanka gorzej znosi zarówno szczotkowanie, jak i stan zapalny.
• Zapalenie przyzębia (periodontitis). Gdy kość utrzymująca ząb zanika w wyniku stanu zapalnego, dziąsło podąża za nią. Recesja pojawia się wtedy również między zębami, a w pierwszej kolejności potrzebne jest leczenie chorób przyzębia.
• Ruch ortodontyczny. Przesuwanie zęba aparatem stałym lub nakładkami w stronę zewnętrznej powierzchni kości może wyprowadzić korzeń poza i tak już cienką ścianę kostną. Częściej dotyczy to dolnych zębów przednich.
• Wędzidełko wargi. Jeśli pasmo tkanki łączące wargę z dziąsłem przyczepia się zbyt blisko brzegu dziąsła, każdy ruch wargi pociąga ten brzeg.
• Inne przyczyny. Kolczyk w wardze lub języku, palenie tytoniu, nawisające brzegi wypełnień lub koron sięgające brzegu dziąsła.

Czy każda recesja wymaga leczenia?

Nie. Operowanie recesji o głębokości jednego milimetra, która od lat się nie zmienia, nie powoduje nadwrażliwości i nie jest widoczna przy uśmiechu, nie byłoby właściwe. W takiej sytuacji korygujemy technikę szczotkowania, mierzymy i fotografujemy to miejsce, a na wizytach kontrolnych porównujemy wyniki. Gdy przyczyna zostanie wyeliminowana, znaczna część recesji przez lata pozostaje bez zmian.

Najpierw zatrzymujemy przyczynę

Przeszczep wykonany wtedy, gdy przyczyna nadal działa, może zostać utracony w ten sam sposób. Dlatego przed zabiegiem chirurgicznym:

• Przechodzisz na szczoteczkę z miękkim włosiem; razem, na fotelu, ćwiczymy szczotkowanie bez docisku, drobnymi ruchami od dziąsła w stronę zęba.
• Jeśli dziąsła są w stanie zapalnym, najpierw wykonujemy usuwanie kamienia nazębnego, a w razie potrzeby kiretaż. Na tkankę objętą stanem zapalnym nie wykonuje się przeszczepu.
• Jeśli problemem jest wędzidełko, uwalniamy je w krótkim zabiegu; poprawiamy też nawisające brzegi wypełnień.
• Jeśli planujesz leczenie ortodontyczne, miejsca z cienką tkanką oceniamy przed jego rozpoczęciem.

Jakie są metody leczenia?

Wybór zależy od głębokości recesji, liczby zębów, których dotyczy, poziomu kości i dziąsła między zębami oraz grubości tkanek.

• Preparaty znoszące nadwrażliwość. Lakiery i specjalne pasty zmniejszają nadwrażliwość, ale nie pokrywają korzenia.
• Wypełnienie przyszyjkowe. Jeśli szczoteczka wytarła na powierzchni korzenia ubytek w kształcie klina, zamykamy go wypełnieniem w kolorze zęba. Dziąsło nie wraca na swoje miejsce, ale ścieranie zostaje zatrzymane.
• Przeszczep tkanki łącznej. Cienki płat tkanki pobrany z podniebienia umieszcza się pod dziąsłem; pokrywa on korzeń i jednocześnie pogrubia dziąsło. To najczęściej stosowana metoda pokrywania korzeni – szczegóły znajdziesz na stronie przeszczep tkanki łącznej.
• Wolny przeszczep dziąsła. Stosuje się go głównie przy dolnych zębach przednich, gdy pas dziąsła przyczepionego całkowicie zanikł – po to, by go odbudować. Jego kolor może się różnić od otaczających tkanek, dlatego w linii uśmiechu wybiera się go rzadziej.
• Materiały zastępujące własną tkankę. U pacjentów, którzy nie chcą pobierania tkanki z podniebienia, albo przy recesjach na wielu zębach można zastosować matryce kolagenowe. Ich wyniki mogą być mniej przewidywalne niż przy użyciu własnej tkanki.

Czy korzeń da się pokryć w całości?

Nie zawsze – i warto to wiedzieć przed zabiegiem. Decydujący jest poziom kości i dziąsła po obu stronach zęba z recesją: jeśli przestrzenie międzyzębowe są zachowane, można spodziewać się dobrego pokrycia; jeśli i tam doszło do utraty tkanek, pokrycie będzie częściowe. Podczas badania mierzymy każdy ząb osobno i od początku mówimy, na jakie pokrycie liczymy przy którym zębie, a przy którym celem jest wyłącznie pogrubienie tkanki.

Co recesja ma wspólnego z nadwrażliwością?

Zębina na powierzchni korzenia jest pełna mikroskopijnych kanalików biegnących w stronę nerwu zęba. Gdy nie chroni jej szkliwo, zimno, słodycze czy dotyk szczoteczki docierają przez te kanaliki do nerwu i wywołują krótki, ostry ból. Nadwrażliwość związaną z recesją zwykle udaje się opanować dzięki leczeniu nadwrażliwości zębów. Nie każdy taki ból wynika jednak z recesji – podobne dolegliwości dają próchnica, pęknięcie zęba czy zaciskanie zębów, dlatego najpierw ustalamy przyczynę.

Od czego zależy koszt?

Koszt zależy od liczby leczonych zębów, od tego, czy potrzebny jest przeszczep, czy użyjemy Twojej własnej tkanki, czy matrycy, oraz od tego, czy wcześniej trzeba wyleczyć dziąsła. Po badaniu i pomiarach w naszej klinice w Izmirze (dzielnica Bayraklı) przygotowujemy indywidualny plan, a Ty otrzymujesz pisemną wycenę rozpisaną na poszczególne pozycje.