Gingiwektomia i gingiwoplastyka

Gingiwektomia to usunięcie dziąsła, które zakrywa ząb bardziej, niż powinno. Gingiwoplastyka to z kolei nadanie nowego kształtu brzegowi dziąsła: wyszczuplenie grubego, zaokrąglonego brzegu i nadanie naturalnej formy trójkątnym fragmentom dziąsła między zębami. Oba zabiegi najczęściej wykonuje się razem, podczas jednej wizyty.

Czasem cel jest estetyczny: zęby wyglądają na krótkie, linia dziąseł jest nierówna. Czasem chodzi o zdrowie, bo przerośnięte dziąsło tworzy kieszonki, których nie da się doczyścić i w których rozwija się stan zapalny. Ogólną ocenę uśmiechu i to, czy problem rzeczywiście leży w dziąśle, opisujemy na stronie estetyka dziąseł; tutaj skupiamy się na samym zabiegu.

Kiedy się go wykonuje?

• Opóźnione bierne wyrzynanie. Po wyrżnięciu zęba dziąsło normalnie cofa się w stronę korzenia. U niektórych osób ten proces się nie kończy: dziąsło nadal zakrywa część zęba, a zęby wyglądają na krótkie i kwadratowe.
• Polekowy przerost dziąseł. Niektóre leki przeciwpadaczkowe, część leków na nadciśnienie z grupy blokerów kanałów wapniowych oraz niektóre leki stosowane po przeszczepieniu narządów mogą powodować przerost dziąseł. Nie odstawiaj leku na własną rękę; to, czy możliwa jest zmiana, ocenia się razem z lekarzem, który go przepisał.
• Nadmiar dziąsła w trakcie lub po leczeniu ortodontycznym. Dziąsło, które przerosło wokół zamków, w ciągu kilku miesięcy po zdjęciu aparatu często samo się cofa. Część, która się nie cofnie, modelujemy.
• Kieszonki rzekome. Kieszonki pogłębione bez utraty kości, wyłącznie z powodu przerostu dziąsła. Jeśli po profesjonalnym oczyszczaniu się nie zmniejszają, usuwamy nadmiar tkanki.
• Przed odbudową zęba. Jeśli próchnica lub złamanie sięgają pod dziąsło, to aby dotrzeć do zdrowej tkanki zęba, koryguje się dziąsło – często razem z kością.

Nie wykonujemy tego zabiegu, dopóki nie mamy pewności, że dziąsło rzeczywiście zakrywa zbyt dużą część zęba. Jeśli zęby są starte albo górna warga przy uśmiechu unosi się zbyt wysoko, usunięcie dziąsła nie poprawi uśmiechu, a jedynie zwiększy ryzyko odsłonięcia powierzchni korzenia.

Usuwa się tylko dziąsło czy koryguje także kość?

To najważniejsza decyzja w całym zabiegu. Między brzegiem dziąsła a leżącą pod nim kością znajduje się pas tkanek o szerokości około 2–3 milimetrów, który organizm stara się zachować. Jeśli usunie się tyle dziąsła, że ta przestrzeń zostanie naruszona, organizm ją odbuduje: dziąsło odrośnie albo na brzegu utrzyma się przewlekły stan zapalny.

Dlatego przed zabiegiem, już w znieczuleniu, cienką sondą mierzymy, gdzie zaczyna się kość, a w razie potrzeby potwierdzamy to zdjęciem RTG. Jeśli odstęp jest wystarczający, usuwa się tylko dziąsło. Jeśli kość leży zbyt blisko brzegu dziąsła, odwarstwia się dziąsło i koryguje również brzeg kości; nazywa się to wydłużeniem korony klinicznej.

	Gingiwektomia / gingiwoplastyka	Wydłużenie korony klinicznej
Co się usuwa	Wyłącznie dziąsło	Dziąsło i brzeg kości
Szwy	Często niepotrzebne	Potrzebne
Zamknięcie powierzchni rany	1–2 tygodnie	Około 2 tygodni
Stabilizacja brzegu w docelowym położeniu	Kilka tygodni	Kilka miesięcy

Laser czy skalpel?

Oba narzędzia przecinają dziąsło; różnica leży bardziej w sposobie ich użycia niż w samym narzędziu. Laser podczas cięcia zamyka drobne naczynia, więc krwawienie jest zwykle mniejsze, a przy małych zabiegach szwy mogą nie być potrzebne. Skalpel daje dużą kontrolę przy tworzeniu cienkiego, precyzyjnego brzegu; gdy trzeba odwarstwić dziąsło, i tak się go używa. Niektóre badania wskazują, że w pierwszych dniach po zabiegu laserowym dyskomfort jest nieco mniejszy; w wynikach długoterminowych nie wykazano wyraźnej różnicy między metodami. O wyniku decyduje nie narzędzie, lecz planowanie.

Zabieg krok po kroku

1. Plan. Nową linię dziąseł wyznaczamy na zdjęciach, w razie potrzeby z pomocą cyfrowego projektu uśmiechu; przy każdym zębie z góry wiadomo, ile tkanki zostanie usunięte.
2. Przygotowanie. Jeśli dziąsła są w stanie zapalnym, najpierw wykonujemy usuwanie kamienia nazębnego; na obrzękniętej tkance pomiar byłby mylący.
3. Znieczulenie i pomiar. Zabieg odbywa się w znieczuleniu miejscowym; w jego trakcie zwykle nie czujesz bólu. Mierzymy poziom kości. Jeśli przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe, powiedz nam o tym wcześniej; nie odstawiaj ich na własną rękę.
4. Modelowanie. Zaznaczamy nowy brzeg, usuwamy nadmiar tkanki i kształtujemy brzeg oraz dziąsło między zębami.
5. Ochrona. W razie potrzeby zakładamy szwy lub nakładamy na powierzchnię opatrunek ochronny.

Przy sześciu zębach przednich sama korekta dziąseł trwa zwykle krócej niż godzinę; jeśli dochodzi korekta kości, zabieg się wydłuża.

Jak przebiega gojenie?

Przez pierwszy dzień lub dwa może występować tkliwość i niewielkie sączenie krwi; większości osób wystarczają leki przeciwbólowe bez recepty. W pierwszych dniach na powierzchni widać biało-żółtawy nalot – to normalny wygląd gojącej się tkanki, a nie stan zapalny. Przez kilka dni unikaj gorących, ostrych, kwaśnych i twardych potraw, a okolicę delikatnie czyść miękką szczoteczką. Ponieważ brzeg dziąsła zmienił położenie, w pierwszych tygodniach może pojawiać się krótkotrwała nadwrażliwość na zimno. Jeśli wystąpi gorączka, narastający obrzęk albo krwawienie, które nie ustaje, skontaktuj się z nami bez zwłoki, a jeśli nie jesteś w Izmirze – od razu zgłoś się do najbliższego dentysty.

Jeśli potem planowane są licówki lub korony, z wyciskiem czekamy, aż tkanka się ustabilizuje; przy zębach przednich z korektą kości trwa to zwykle kilka miesięcy.

Czy efekt jest trwały?

Przy opóźnionym biernym wyrzynaniu korekta wykonana z zachowaniem prawidłowego odstępu od kości jest zwykle trwała. Przy przeroście polekowym tkanka może odrosnąć, jeśli lek jest nadal przyjmowany, a kontrola płytki nazębnej pozostaje słaba. Jest jeszcze jedno ograniczenie, o którym warto wiedzieć: zbyt mocno usuniętego dziąsła nie da się łatwo odtworzyć – może być potrzebny dodatkowy zabieg chirurgiczny, np. przeszczep tkanki łącznej. Dlatego planujemy ostrożnie.

Koszt zależy od liczby zębów i tego, czy potrzebna jest korekta kości. Pisemną wycenę rozpisaną na poszczególne pozycje otrzymasz po badaniu w naszej klinice w Izmirze.